انجام مبطلات روزه (از روی فراموشی) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Thaniashar: تغییرمسیر به باطل‌کردن روزه (از روی فراموشی)

2025-10-08T15:10:34Z

تغییرمسیر به باطل‌کردن روزه (از روی فراموشی)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~طبق نظر آیت الله سیستانی:~~		#تغییر_مسیر [[باطل‌کردن روزه (از روی فراموشی)]]

	~~اگر مکلف یکی از~~ [[~~مبطلات~~ روزه~~\|مفطرات روزه]]~~ (~~غیر از [[بقاء بر جنابت]]) را~~ از روی فراموشی انجام دهد؛ مثلاً مقداری [[خوردن و آشامیدن برای روزه‌دار\|غذا یا آب بخورد]] یا [[بقاء بر حیض\|غسل حیض]] را فراموش کند، روزه‌اش صحیح است؛ اما اگر [[غسل جنابت]] را فراموش کند و چند روز روزه بگیرد، باید آن روزها را قضا کند.
	----'''همسو''': [[انجام مبطلات روزه (از روی ندانستن)\|انجام مبطلات جهلاً]] • [[انجام مبطلات روزه (عمدی)\|انجام مبطلات عمداً]] •

	~~== استفتائات ==~~

	~~== منابع فقهی ==~~

	~~=== توضیح المسائل ===~~
	[https://mesb.ir/t-1566 مسئله ۱۵۶۶]. اگر فراموش کند که روزه است و نزدیکی نماید، یا او را به نزدیکی مجبور نمایند به‌طوری که از اختیار او خارج شود روزه او باطل نمی‏شود، ولی چنانچه در بین نزدیکی یادش بیاید، یا جبر او برداشته شود باید فوراً از حال نزدیکی خارج شود، و اگر خارج نشود روزه او باطل است.

	[https://mesb.ir/t-1587 مسئله ۱۵۸۷]. اگر فراموش کند که روزه است و مواظبت نکند، یا بی‌اختیار غبار و مانند آن به حلق او برسد، روزه‌اش باطل نمی‏شود.

	[https://mesb.ir/t-1593 مسئله ۱۵۹۳]. اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید، باید روزه آن روز را قضا نماید، و اگر بعد از چند روز یادش بیاید، روزه هرچند روزی را که یقین دارد جنب بوده قضا نماید، مثلاً اگر نمی‏داند سه روز جنب بوده یا چهار روز، باید روزه سه روز را قضا کند.

	[https://mesb.ir/t-1611 مسئله ۱۶۱۱]. اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند، و بعد از یک روز یا چند روز یادش بیاید، روزه‌هایی که گرفته صحیح است.

	[https://mesb.ir/t-1657 مسئله ۱۶۵۷]. در چند مورد غیر از مواردی که قبلاً به آنها اشاره شد فقط قضای روزه بر انسان واجب است و کفاره واجب نیست: ....

	~~سوّم: آنکه در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با حال جنابت یک روز یا چند روز روزه بگیرد. ....~~

	نهم: آنکه از جهت تشنگی مضمضه کند، یعنی آب در دهان بگرداند و بی‌اختیار فرو رود، ولی اگر فراموش کند که روزه است و آب را فرو دهد، یا برای غیر جهت تشنگی مثل مواردی که مضمضه در آنجاها مستحب است، مانند وضو مضمضه کند و بی‌اختیار فرو رود، قضا ندارد. ....

	~~=== رساله جامع ===~~
	[https://mesb.ir/j2-71 ج۲، مسئله ۷۱]. اگر انسان فراموش کند که روزه است و جماع نماید، یا او را به جماع مجبور نمایند، طوری که از اختیار او خارج شود روزۀ او باطل نمی‌شود، ولی چنانچه در بین جماع یادش بیاید، یا اجبار از او برداشته شود و اختیار پیدا کند باید فوراً از حال جماع خارج شود و اگر خارج نشود روزه‌اش باطل است.

	[https://mesb.ir/j2-94 ج۲، مسئله ۹۴]. اگر فرد فراموش کند که روزه است و مواظبت نکند، یا بی‌‌اختیار غبار و مانند آن به حلق او برسد، روزه‌اش باطل نمی‌شود.

	[https://mesb.ir/j2-101 ج۲، مسئله ۱۰۱]. اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید، باید روزۀ آن روز را قضا نماید و اگر بعد از چند روز یادش بیاید، روزۀ هرچند روزی را که می‌داند جنب بوده قضا نماید؛ مثلاً اگر نمی‌داند سه روز جنب بوده یا چهار روز، باید روزه سه روز را قضا کند و اگر در همان روز یادش بیاید، باید روزۀ آن روز را تمام کند و احتیاط واجب آن است که در آن، قصد قربت مطلقه داشته باشد و علاوه بر آن، قضای روزه را نیز باید انجام دهد و منظور از قضا در این مسأله، به معنایی است که در مسألۀ «۹۷» ذکر شد.

	~~شایان ذکر است، این حکم اختصاص به روزۀ ماه مبارک رمضان دارد و شامل سایر اقسام روزه نمی‌شود.~~

	[https://mesb.ir/j2-102 ج۲، مسئله ۱۰۲]. کسی که می‌دانسته جنب است، ولی واجب بودن روزۀ فردا یا روزهای بعد در ماه رمضان را فراموش نموده، مثلاً فراموش کرده که فردا اوّل ماه رمضان است و بعد از اذان صبح ملتفت واجب بودن روزۀ آن روز می‌شود، حکمی که در مسألۀ «۹۸» بیان شد در مورد آن جاری می‌شود. بنابراین، اگر مفطری انجام نداده و قبل از ظهر است باید آن روز را روزه بگیرد و روزه‌اش صحیح می‌باشد و قضا بر عهدۀ او ثابت نیست.

	[https://mesb.ir/j2-121 ج۲، مسئله ۱۲۱]. اگر زن در ماه مبارک رمضان غسل حیض یا نفاس را فراموش کند و بعد از یک یا چند روز یادش بیاید، روزه‌هایی که گرفته صحیح است. بنابراین، مسألۀ «۱۰۱»، شامل غسل حیض یا نفاس نمی‌شود.

	[https://mesb.ir/j2-137 ج۲، مسئله ۱۳۷]. اگر انسان یکی از مفطرات روزه را به‌طور غیر عمدی مرتکب شود، اشکال ندارد و روزه‌اش صحیح است و در موارد غیر عمد، بین سهو، فراموشی، غفلت و عدم اختیار فرقی نیست؛ ولی مواردی از این حکم استثنا می‌شود: ....

	ب. اگر فرد در ماه مبارک رمضان، غسل جنابت را فراموش کند و روزه بگیرد و بعد از سپری شدن یک یا چند روز، یادش بیاید، همان طور که در مسألۀ «۱۰۱» ذکر شد، باید قضای آن را به قصد قربت مطلقه انجام دهد. ....

	[https://mesb.ir/j2-160 ج۲، مسئله ۱۶۰]. در چند مورد غیر از مواردی که قبلاً به آنها اشاره شد، فقط قضای روزه بر انسان واجب است و کفّاره واجب نیست: ....

	۲. در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با حال جنابت یک یا چند روز روزه بگیرد که توضیح آن در مسألۀ «۱۰۱» ذکر شد. ....

	~~۹. به علّت «عطش و تشنگی» مضمضه کند، یعنی آب در دهان بگرداند و بی‌‌اختیار فرو رود؛~~

	ولی اگر فراموش کند که روزه است و آب را فرو دهد، یا به جهتی غیر از عطش و تشنگی مثل مواردی که مضمضه در آن مستحب است مانند وضو، مضمضه کند و بی‌‌اختیار فرو رود، قضا ندارد. همچنین، اگر روزه‌دار غیر آب، چیز دیگری را در دهان ببرد و بی‌اختیار فرو رود، یا آب داخل بینی کند و بی‌‌اختیار فرو رود، قضا بر او واجب نیست. ....

	~~=== المسائل المنتخبه ===~~
	[https://mesb.ir/mm-490 مسألة ۴۹۰]: لا یبطل الصوم بالأکل أو الشرب بغیر عمد، کما إذا نسی صومه فأکل أو شرب، کما لا یبطل بما إذا وُجِرَ فی حلقه بغیر اختیاره ونحو ذلک.

	~~=== منهاج الصالحین ===~~
	~~[https://mesb.ir/m1-987 ج۱، مسألة ۹۸۷]: إذا جامع نسیاناً ثُمَّ تذکر وجب الإخراج فوراً فإن تراخی بطل صومه.~~

	[https://mesb.ir/m1-995 ج۱، مسألة ۹۹۵]: إذا نسی غسل الجنابة لیلاً حتّی مضی یوم أو أیام من شهر رمضان وجب علیه القضاء، ولا یلحق به غیره من الصوم الواجب، وإن کان الإلحاق أحوط استحباباً، کما لا یلحق غسل الحیض والنفاس إذا نسیته المرأة بالجنابة وإن کان الإلحاق أحوط استحباباً.

	[https://mesb.ir/m1-1012 ج۱، مسألة ۱۰۱۲]: لیس من المفطرات مصّ الخاتم، ومضغ الطعام للصبی، وذوق المرق ونحوها ممّا لا یتعدّی إلی الحلق، أو تعدّی من غیر قصد، أو نسیاناً للصوم - أمّا ما یتعدّی عمداً فمبطل وإن قلّ - وکذا لا بأس بمضغ العلک وإن وجد له طعماً فی ریقه - ما لم یکن لِتفتُّت أجزائه - ولا بمصّ لسان الزوج والزوجة، والأحوط الأولی الاقتصار علی صورة ما إذا لم‏ تکن علیه رطوبة، ولکن لا یترک الاحتیاط بعدم بلع الریق مع عدم استهلاکها فیه.

	~~[https://mesb.ir/m1-1024 ج۱، مسألة ۱۰۲۴]: یجب القضاء دون الکفّارة فی موارد: ....~~

	~~الثالث: إذا نسی غسل الجنابة یوماً أو أکثر. ....~~

	~~=== عروه الوثقی ===~~
	~~قبل [https://mesb.ir/o2-2496 مسألة ۲۴۹۶]~~

	~~یجب القضاء دون الکفارة فی موارد <ref>(فی موارد): وله موارد أخری کما ظهر مما علقناه علی المسائل السابقة.</ref> . ....~~

	~~الثالث: إذا نسی غسل الجنابة ومضی علیه یوم أو أیام کما مر.~~

	[https://mesb.ir/o2-2378 <nowiki>[۲۳۷۸] مسألة ۱۹</nowiki>]: لو صام یوم الشک بنیة أنه من شعبان ندبا أو قضاءاً أو نحوهما ثم تناول المفطر نسیانا وتبین بعده أنه من رمضان أجزأ عنه أیضاً، ولا یضره تناول المفطر نسیانا کما لو لم یتبین وکما لو تناول المفطر نسیانا بعد التبین.

	[https://mesb.ir/o2-2395 <nowiki>[۲۳۹۵] مسألة ۱۲</nowiki>]: إذا جامع نسیانا أو من غیر اختیار ثم تذکر أو ارتفع الجبر وجب الإخراج فورا، فإن تراخی بطل صومه.

	[https://mesb.ir/o2-2433 <nowiki>[۲۴۳۳] مسألة ۵۰:</nowiki>] الأقوی بطلان صوم شهر رمضان <ref>(الأقوی بطلان صوم شهر رمضان): بمعنی وجوب قضائه، فلو نسی الاغتسال لیلا وتذکره بعد طلوع الفجر أتم صومه بنیة القربة المطلقة علی الأحوط وقضاه .</ref> بنسیان غسل الجنابة لیلا قبل الفجر حتی مضی علیه یوم أو أیام <ref>(یوم أو أیام): ما لم یتحقق منه غسل شرعی بأی عنوان أو التیمم لأحد مسوغاته مع استمراره .</ref>، والأحوط إلحاق غیر شهر رمضان من النذر المعین ونحوه به وإن کان الأقوی عدمه، کما أن الأقوی عدم إلحاق غسل الحیض والنفاس لو نسیتهما بالجنابة فی ذلک وإن کان أحوط.

	~~[https://mesb.ir/o2-2464 <nowiki>[۲۴۶۴~~] ~~مسألة ۳</nowiki>~~]: إذا کانت اللقمة فی فمه وأراد بلعها لنسیان الصوم فتذکر وجب إخراجها، وإن بلعها مع إمکان إلقائها بطل صومه بل تجب الکفارة أیضاً، وکذا لو کان مشغولا بالأکل فتبین طلوع الفجر.

	[https://mesb.ir/o2-2468 <nowiki>[۲۴۶۸] مسألة ۷</nowiki>]: إذا نسی فجامع لم یبطل صومه، وإن تذکر فی الأثناء وجب المبادرة إلی الإخراج، وإلا وجب علیه القضاء والکفارة.
	~~[[رده:بحث روزه]]~~
	~~[[رده:مبطلات روزه]]~~
	~~[[رده:نسیان]]~~

	~~{{مبطلات روزه}}~~
	~~----{{بحث روزه}}~~

Mahdipoor در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴

2025-09-29T12:04:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴
خط ۸۱:		خط ۸۱:
	[[رده:مبطلات روزه]]		[[رده:مبطلات روزه]]
	[[رده:نسیان]]		[[رده:نسیان]]

			{{مبطلات روزه}}
			----{{بحث روزه}}

Thaniashar در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۱

2025-02-17T12:51:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۱
خط ۲:		خط ۲:

	اگر مکلف یکی از [[مبطلات روزه\|مفطرات روزه]] (غیر از [[بقاء بر جنابت]]) را از روی فراموشی انجام دهد؛ مثلاً مقداری [[خوردن و آشامیدن برای روزه‌دار\|غذا یا آب بخورد]] یا [[بقاء بر حیض\|غسل حیض]] را فراموش کند، روزه‌اش صحیح است؛ اما اگر [[غسل جنابت]] را فراموش کند و چند روز روزه بگیرد، باید آن روزها را قضا کند.		اگر مکلف یکی از [[مبطلات روزه\|مفطرات روزه]] (غیر از [[بقاء بر جنابت]]) را از روی فراموشی انجام دهد؛ مثلاً مقداری [[خوردن و آشامیدن برای روزه‌دار\|غذا یا آب بخورد]] یا [[بقاء بر حیض\|غسل حیض]] را فراموش کند، روزه‌اش صحیح است؛ اما اگر [[غسل جنابت]] را فراموش کند و چند روز روزه بگیرد، باید آن روزها را قضا کند.
			----'''همسو''': [[انجام مبطلات روزه (از روی ندانستن)\|انجام مبطلات جهلاً]] • [[انجام مبطلات روزه (عمدی)\|انجام مبطلات عمداً]] •

	== استفتائات ==		== استفتائات ==

Mahdipoor در ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۸

2025-01-09T11:48:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۸
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	[https://mesb.ir/t-1593 مسئله ۱۵۹۳]. اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید، باید روزه آن روز را قضا نماید، و اگر بعد از چند روز یادش بیاید، روزه هرچند روزی را که یقین دارد جنب بوده قضا نماید، مثلاً اگر نمی‏داند سه روز جنب بوده یا چهار روز، باید روزه سه روز را قضا کند.		[https://mesb.ir/t-1593 مسئله ۱۵۹۳]. اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید، باید روزه آن روز را قضا نماید، و اگر بعد از چند روز یادش بیاید، روزه هرچند روزی را که یقین دارد جنب بوده قضا نماید، مثلاً اگر نمی‏داند سه روز جنب بوده یا چهار روز، باید روزه سه روز را قضا کند.

	[https://mesb.ir/t-1611 ~~مسأله~~ ۱۶۱۱]. اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند، و بعد از یک روز یا چند روز یادش بیاید، روزه‌هایی که گرفته صحیح است.		[https://mesb.ir/t-1611 مسئله ۱۶۱۱]. اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند، و بعد از یک روز یا چند روز یادش بیاید، روزه‌هایی که گرفته صحیح است.

	[https://mesb.ir/t-1657 مسئله ۱۶۵۷]. در چند مورد غیر از مواردی که قبلاً به آنها اشاره شد فقط قضای روزه بر انسان واجب است و کفاره واجب نیست: ....		[https://mesb.ir/t-1657 مسئله ۱۶۵۷]. در چند مورد غیر از مواردی که قبلاً به آنها اشاره شد فقط قضای روزه بر انسان واجب است و کفاره واجب نیست: ....
خط ۶۷:		خط ۶۷:

	الثالث: إذا نسی غسل الجنابة ومضی علیه یوم أو أیام کما مر.		الثالث: إذا نسی غسل الجنابة ومضی علیه یوم أو أیام کما مر.

	~~(۱۴۱۰)~~

	[https://mesb.ir/o2-2378 <nowiki>[۲۳۷۸] مسألة ۱۹</nowiki>]: لو صام یوم الشک بنیة أنه من شعبان ندبا أو قضاءاً أو نحوهما ثم تناول المفطر نسیانا وتبین بعده أنه من رمضان أجزأ عنه أیضاً، ولا یضره تناول المفطر نسیانا کما لو لم یتبین وکما لو تناول المفطر نسیانا بعد التبین.		[https://mesb.ir/o2-2378 <nowiki>[۲۳۷۸] مسألة ۱۹</nowiki>]: لو صام یوم الشک بنیة أنه من شعبان ندبا أو قضاءاً أو نحوهما ثم تناول المفطر نسیانا وتبین بعده أنه من رمضان أجزأ عنه أیضاً، ولا یضره تناول المفطر نسیانا کما لو لم یتبین وکما لو تناول المفطر نسیانا بعد التبین.
خط ۷۴:		خط ۷۲:
	[https://mesb.ir/o2-2395 <nowiki>[۲۳۹۵] مسألة ۱۲</nowiki>]: إذا جامع نسیانا أو من غیر اختیار ثم تذکر أو ارتفع الجبر وجب الإخراج فورا، فإن تراخی بطل صومه.		[https://mesb.ir/o2-2395 <nowiki>[۲۳۹۵] مسألة ۱۲</nowiki>]: إذا جامع نسیانا أو من غیر اختیار ثم تذکر أو ارتفع الجبر وجب الإخراج فورا، فإن تراخی بطل صومه.

	[https://mesb.ir/o2-2433 <nowiki>[ ۲۴۳۳ ] مسألة ۵۰:</nowiki>] الأقوی بطلان صوم شهر رمضان <ref>(الأقوی بطلان صوم شهر رمضان): بمعنی وجوب قضائه، فلو نسی الاغتسال لیلا وتذکره بعد طلوع الفجر أتم صومه بنیة القربة المطلقة علی الأحوط وقضاه .</ref> بنسیان غسل الجنابة لیلا قبل الفجر حتی مضی علیه یوم أو أیام <ref>(یوم أو أیام): ما لم یتحقق منه غسل شرعی بأی عنوان أو التیمم لأحد مسوغاته مع استمراره .</ref>، والأحوط إلحاق غیر شهر رمضان من النذر المعین ونحوه به وإن کان الأقوی عدمه، کما أن الأقوی عدم إلحاق غسل الحیض والنفاس لو نسیتهما بالجنابة فی ذلک وإن کان أحوط.		[https://mesb.ir/o2-2433 <nowiki>[۲۴۳۳] مسألة ۵۰:</nowiki>] الأقوی بطلان صوم شهر رمضان <ref>(الأقوی بطلان صوم شهر رمضان): بمعنی وجوب قضائه، فلو نسی الاغتسال لیلا وتذکره بعد طلوع الفجر أتم صومه بنیة القربة المطلقة علی الأحوط وقضاه .</ref> بنسیان غسل الجنابة لیلا قبل الفجر حتی مضی علیه یوم أو أیام <ref>(یوم أو أیام): ما لم یتحقق منه غسل شرعی بأی عنوان أو التیمم لأحد مسوغاته مع استمراره .</ref>، والأحوط إلحاق غیر شهر رمضان من النذر المعین ونحوه به وإن کان الأقوی عدمه، کما أن الأقوی عدم إلحاق غسل الحیض والنفاس لو نسیتهما بالجنابة فی ذلک وإن کان أحوط.

	[https://mesb.ir/o2-2464 <nowiki>[۲۴۶۴] مسألة ۳</nowiki>]: إذا کانت اللقمة فی فمه وأراد بلعها لنسیان الصوم فتذکر وجب إخراجها، وإن بلعها مع إمکان إلقائها بطل صومه بل تجب الکفارة أیضاً، وکذا لو کان مشغولا بالأکل فتبین طلوع الفجر.		[https://mesb.ir/o2-2464 <nowiki>[۲۴۶۴] مسألة ۳</nowiki>]: إذا کانت اللقمة فی فمه وأراد بلعها لنسیان الصوم فتذکر وجب إخراجها، وإن بلعها مع إمکان إلقائها بطل صومه بل تجب الکفارة أیضاً، وکذا لو کان مشغولا بالأکل فتبین طلوع الفجر.

Mahdipoor در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۱

2024-12-31T14:41:29Z

نمایش تغییرات

Thaniashar: صفحه‌ای تازه حاوی «طبق نظر آیت الله سیستانی: اگر مکلف یکی از مفطرات روزه (غیر از بقاء بر جنابت) را از روی فراموشی انجام دهد؛ مثلاً مقداری غذا یا آب بخورد یا غسل حیض را فراموش کند، روزه‌اش صحیح است؛ ام...» ایجاد کرد

2024-12-11T10:19:16Z

صفحه‌ای تازه حاوی «طبق نظر آیت الله سیستانی: اگر مکلف یکی از مفطرات روزه (غیر از بقاء بر جنابت) را از روی فراموشی انجام دهد؛ مثلاً مقداری غذا یا آب بخورد یا غسل حیض را فراموش کند، روزه‌اش صحیح است؛ ام...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

طبق نظر آیت الله سیستانی:

اگر مکلف یکی از [[مبطلات روزه|مفطرات روزه]] (غیر از [[بقاء بر جنابت]]) را از روی فراموشی انجام دهد؛ مثلاً مقداری [[خوردن و آشامیدن برای روزه‌دار|غذا یا آب بخورد]] یا [[بقاء بر حیض|غسل حیض]] را فراموش کند، روزه‌اش صحیح است؛ اما اگر [[غسل جنابت]] را فراموش کند و چند روز روزه بگیرد، باید آن روزها را قضا کند.

== استفتائات ==

== منابع فقهی ==

=== توضیح المسائل ===
مسئله ۱۵۶۶ اگر فراموش کند که روزه است و نزدیکی نماید، یا او را به نزدیکی مجبور نمایند به‌طوری که از اختیار او خارج شود روزه او باطل نمی‏شود، ولی چنانچه در بین نزدیکی یادش بیاید، یا جبر او برداشته شود باید فوراً از حال نزدیکی خارج شود، و اگر خارج نشود روزه او باطل است.

مسئله ۱۵۸۷ اگر فراموش کند که روزه است و مواظبت نکند، یا بی‌اختیار غبار و مانند آن به حلق او برسد، روزه‌اش باطل نمی‏شود.

مسئله ۱۵۹۳ اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید، باید روزه آن روز را قضا نماید، و اگر بعد از چند روز یادش بیاید، روزه هرچند روزی را که یقین دارد جنب بوده قضا نماید، مثلاً اگر نمی‏داند سه روز جنب بوده یا چهار روز، باید روزه سه روز را قضا کند.

مسأله ۱۶۱۱ اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند، و بعد از یک روز یا چند روز یادش بیاید، روزه‌هایی که گرفته صحیح است.

مسئله ۱۶۵۷ در چند مورد غیر از مواردی که قبلاً به آنها اشاره شد فقط قضای روزه بر انسان واجب است و کفاره واجب نیست: ....

سوّم: آنکه در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با حال جنابت یک روز یا چند روز روزه بگیرد. ....

نهم: آنکه از جهت تشنگی مضمضه کند، یعنی آب در دهان بگرداند و بی‌اختیار فرو رود، ولی اگر فراموش کند که روزه است و آب را فرو دهد، یا برای غیر جهت تشنگی مثل مواردی که مضمضه در آنجاها مستحب است، مانند وضو مضمضه کند و بی‌اختیار فرو رود، قضا ندارد. ....

=== رساله جامع ===
ج۲، مسئله ۷۱. اگر انسان فراموش کند که روزه است و جماع نماید، یا او را به جماع مجبور نمایند، طوری که از اختیار او خارج شود روزۀ او باطل نمی‌شود، ولی چنانچه در بین جماع یادش بیاید، یا اجبار از او برداشته شود و اختیار پیدا کند باید فوراً از حال جماع خارج شود و اگر خارج نشود روزه‌اش باطل است.

ج۲، مسئله ۹۴. اگر فرد فراموش کند که روزه است و مواظبت نکند، یا بی‌‌اختیار غبار و مانند آن به حلق او برسد، روزه‌اش باطل نمی‌شود.

ج۲، مسئله ۱۰۱. اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید، باید روزۀ آن روز را قضا نماید و اگر بعد از چند روز یادش بیاید، روزۀ هرچند روزی را که می‌داند جنب بوده قضا نماید؛ مثلاً اگر نمی‌داند سه روز جنب بوده یا چهار روز، باید روزه سه روز را قضا کند و اگر در همان روز یادش بیاید، باید روزۀ آن روز را تمام کند و احتیاط واجب آن است که در آن، قصد قربت مطلقه داشته باشد و علاوه بر آن، قضای روزه را نیز باید انجام دهد و منظور از قضا در این مسأله، به معنایی است که در مسألۀ «۹۷» ذکر شد.

شایان ذکر است، این حکم اختصاص به روزۀ ماه مبارک رمضان دارد و شامل سایر اقسام روزه نمی‌شود.

ج۲، مسئله ۱۰۲. کسی که می‌دانسته جنب است، ولی واجب بودن روزۀ فردا یا روزهای بعد در ماه رمضان را فراموش نموده، مثلاً فراموش کرده که فردا اوّل ماه رمضان است و بعد از اذان صبح ملتفت واجب بودن روزۀ آن روز می‌شود، حکمی که در مسألۀ «۹۸» بیان شد در مورد آن جاری می‌شود. بنابراین، اگر مفطری انجام نداده و قبل از ظهر است باید آن روز را روزه بگیرد و روزه‌اش صحیح می‌باشد و قضا بر عهدۀ او ثابت نیست.

ج۲، مسئله ۱۲۱. اگر زن در ماه مبارک رمضان غسل حیض یا نفاس را فراموش کند و بعد از یک یا چند روز یادش بیاید، روزه‌هایی که گرفته صحیح است. بنابراین، مسألۀ «۱۰۱»، شامل غسل حیض یا نفاس نمی‌شود.

ج۲، مسئله ۱۳۷. اگر انسان یکی از مفطرات روزه را به‌طور غیر عمدی مرتکب شود، اشکال ندارد و روزه‌اش صحیح است و در موارد غیر عمد، بین سهو، فراموشی، غفلت و عدم اختیار فرقی نیست؛ ولی مواردی از این حکم استثنا می‌شود: ....

ب. اگر فرد در ماه مبارک رمضان، غسل جنابت را فراموش کند و روزه بگیرد و بعد از سپری شدن یک یا چند روز، یادش بیاید، همان طور که در مسألۀ «۱۰۱» ذکر شد، باید قضای آن را به قصد قربت مطلقه انجام دهد. ....

ج۲، مسئله ۱۶۰. در چند مورد غیر از مواردی که قبلاً به آنها اشاره شد، فقط قضای روزه بر انسان واجب است و کفّاره واجب نیست: ....

۲. در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با حال جنابت یک یا چند روز روزه بگیرد که توضیح آن در مسألۀ «۱۰۱» ذکر شد. ....

۹. به علّت «عطش و تشنگی» مضمضه کند، یعنی آب در دهان بگرداند و بی‌‌اختیار فرو رود؛

ولی اگر فراموش کند که روزه است و آب را فرو دهد، یا به جهتی غیر از عطش و تشنگی مثل مواردی که مضمضه در آن مستحب است مانند وضو، مضمضه کند و بی‌‌اختیار فرو رود، قضا ندارد. همچنین، اگر روزه‌دار غیر آب، چیز دیگری را در دهان ببرد و بی‌اختیار فرو رود، یا آب داخل بینی کند و بی‌‌اختیار فرو رود، قضا بر او واجب نیست. ....

=== المسائل المنتخبه ===
(مسألة ۴۹۰): لا یبطل الصوم بالأکل أو الشرب بغیر عمد، کما إذا نسی صومه فأکل أو شرب، کما لا یبطل بما إذا وُجِرَ فی حلقه بغیر اختیاره ونحو ذلک.

=== منهاج الصالحین ===
ج۱، مسألة ۹۸۷: إذا جامع نسیاناً ثُمَّ تذکر وجب الإخراج فوراً فإن تراخی بطل صومه.

ج۱، مسألة ۹۹۵: إذا نسی غسل الجنابة لیلاً حتّی مضی یوم أو أیام من شهر رمضان وجب علیه القضاء، ولا یلحق به غیره من الصوم الواجب، وإن کان الإلحاق أحوط استحباباً، کما لا یلحق غسل الحیض والنفاس إذا نسیته المرأة بالجنابة وإن کان الإلحاق أحوط استحباباً.

ج۱، مسألة ۱۰۱۲: لیس من المفطرات مصّ الخاتم، ومضغ الطعام للصبی، وذوق المرق ونحوها ممّا لا یتعدّی إلی الحلق، أو تعدّی من غیر قصد، أو نسیاناً للصوم - أمّا ما یتعدّی عمداً فمبطل وإن قلّ - وکذا لا بأس بمضغ العلک وإن وجد له طعماً فی ریقه - ما لم یکن لِتفتُّت أجزائه - ولا بمصّ لسان الزوج والزوجة، والأحوط الأولی الاقتصار علی صورة ما إذا لم‏ تکن علیه رطوبة، ولکن لا یترک الاحتیاط بعدم بلع الریق مع عدم استهلاکها فیه.

ج۱، مسألة ۱۰۲۴: یجب القضاء دون الکفّارة فی موارد: ....

الثالث: إذا نسی غسل الجنابة یوماً أو أکثر. ....

=== عروه الوثقی ===
قبل ۲۴۹۶

یجب القضاء دون الکفارة فی موارد (۱۴۱۰) . ....

الثالث: إذا نسی غسل الجنابة ومضی علیه یوم أو أیام کما مر.

(۱۴۱۰) (فی موارد): وله موارد أخری کما ظهر مما علقناه علی المسائل السابقة.

[۲۳۷۸] مسألة ۱۹: لو صام یوم الشک بنیة أنه من شعبان ندبا أو قضاءاً أو نحوهما ثم تناول المفطر نسیانا وتبین بعده أنه من رمضان أجزأ عنه أیضاً، ولا یضره تناول المفطر نسیانا کما لو لم یتبین وکما لو تناول المفطر نسیانا بعد التبین.

[۲۳۹۵] مسألة ۱۲: إذا جامع نسیانا أو من غیر اختیار ثم تذکر أو ارتفع الجبر وجب الإخراج فورا، فإن تراخی بطل صومه.

[ ۲۴۳۳ ] مسألة ۵۰ : الأقوی بطلان صوم شهر رمضان (۱۳۳۷) بنسیان غسل الجنابة لیلا قبل الفجر حتی مضی علیه یوم أو أیام (۱۳۳۸)، والأحوط إلحاق غیر شهر رمضان من النذر المعین ونحوه به وإن کان الأقوی عدمه، کما أن الأقوی عدم إلحاق غسل الحیض والنفاس لو نسیتهما بالجنابة فی ذلک وإن کان أحوط.

(۱۳۳۷) (الأقوی بطلان صوم شهر رمضان): بمعنی وجوب قضائه، فلو نسی الاغتسال لیلا وتذکره بعد طلوع الفجر أتم صومه بنیة القربة المطلقة علی الأحوط وقضاه .

(۱۳۳۸) (یوم أو أیام): ما لم یتحقق منه غسل شرعی بأی عنوان أو التیمم لأحد مسوغاته مع استمراره .

[۲۴۶۴] مسألة ۳: إذا کانت اللقمة فی فمه وأراد بلعها لنسیان الصوم فتذکر وجب إخراجها، وإن بلعها مع إمکان إلقائها بطل صومه بل تجب الکفارة أیضاً، وکذا لو کان مشغولا بالأکل فتبین طلوع الفجر.

[۲۴۶۸] مسألة ۷: إذا نسی فجامع لم یبطل صومه، وإن تذکر فی الأثناء وجب المبادرة إلی الإخراج، وإلا وجب علیه القضاء والکفارة.
[[رده:بحث روزه]]
[[رده:مبطلات روزه]]
[[رده:نسیان]]