کفاره باطل‌کردن اعتکاف - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mahdipoor در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۱

2026-04-25T11:01:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۱
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	== منابع فقهی ==		== منابع فقهی ==
	~~توضیح المسائل~~

	~~مسأله~~ ۱۷۶۶ ـ اگر معتکف اعتکاف واجب را با نزدیکی عمداً باطل کند، چه در روز باشد یا شب، کفّاره واجب می‌شود و در سایر محرّمات، کفّاره ندارد هرچند احتیاط مستحب است که کفّاره بدهد.		===توضیح المسائل===
			[https://mesb.ir/t-1766 مسئله ۱۷۶۶] . اگر معتکف اعتکاف واجب را با نزدیکی عمداً باطل کند، چه در روز باشد یا شب، کفّاره واجب می‌شود و در سایر محرّمات، کفّاره ندارد هرچند احتیاط مستحب است که کفّاره بدهد.

	و کفّاره بطلان اعتکاف، همانند کفّاره ماه مبارک رمضان است که فرد مخیر است شصت روز را روزه بگیرد یا شصت فقیر را طعام بدهد، هرچند احتیاط استحبابی مراعات کفّاره مرتّبه است یعنی شصت روز روزه بگیرد و اگر نتوانست شصت فقیر را طعام دهد.		و کفّاره بطلان اعتکاف، همانند کفّاره ماه مبارک رمضان است که فرد مخیر است شصت روز را روزه بگیرد یا شصت فقیر را طعام بدهد، هرچند احتیاط استحبابی مراعات کفّاره مرتّبه است یعنی شصت روز روزه بگیرد و اگر نتوانست شصت فقیر را طعام دهد.

	رساله جامع		===رساله جامع===
			[https://mesb.ir/j2-295 ج۲، مسئله ۲۹۵]. اگر معتکف، اعتکاف واجب را عمداً با جماع باطل کند، چه در روز باشد یا شب، کفّاره واجب می‌شود و در سایر مبطلات، [البتّه، حکم کفّارات روزه در صورتی که معتکف در اثنای روز با ارتکاب عمدی مفطرات روزه، موجب بطلان روزه و به تبع اعتکاف ‌شود، در فصل «روزه»، مبحث «کفّاره‌های روزه» ذکر شد.] کفّاره ندارد، هرچند احتیاط مستحب است کفّاره بدهد.

	ج۲، مسئله ~~۲۹۵~~. ~~اگر معتکف،~~ اعتکاف ~~واجب را عمداً با جماع باطل کند، چه~~ در ~~روز باشد~~ یا ~~شب، کفّاره واجب~~ می‌شود ~~و در سایر مبطلات،~~ [~~البتّه، حکم کفّارات~~ روزه ~~در صورتی~~ که ~~معتکف در اثنای روز با ارتکاب عمدی مفطرات روزه، موجب بطلان روزه~~ و ~~به تبع اعتکاف ‌شود،~~ در ~~فصل «روزه»، مبحث «کفّاره‌های روزه»~~ ذکر ~~شد.] کفّاره ندارد، هرچند احتیاط مستحب است کفّاره بدهد~~.		[https://mesb.ir/j2-296 ج۲، مسئله ۲۹۶]. در کفّارۀ باطل کردن اعتکاف در مسأله قبل، فرد باید یک بنده آزاد کند یا به دستوری که بعداً گفته می‌شود [به فصل «کفّارات»، مسائل «۱۱۱۸ تا ۱۱۲۱»مراجعه شود.] دو ماه روزه بگیرد، یا شصت فقیر را سیر کند یا به هر کدام یک مُدّ که تقریباً «۷۵۰ گرم» است، طعام یعنی گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد و اگر هیچ کدام از موارد مذکور را نمی‌تواند انجام دهد حکم آن در مسألۀ «۱۱۲۶» ذکر می‌شود.

	ج۲، مسئله ۲۹۶. در کفّارۀ باطل کردن اعتکاف در مسأله قبل، فرد باید یک بنده آزاد کند یا به دستوری که بعداً گفته می‌شود [به فصل «کفّارات»، مسائل «۱۱۱۸ تا ۱۱۲۱»مراجعه شود.] دو ماه روزه بگیرد، یا شصت فقیر را سیر کند یا به هر کدام یک مُدّ که تقریباً «۷۵۰ گرم» است، طعام یعنی گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد و اگر هیچ کدام از موارد مذکور را نمی‌تواند انجام دهد حکم آن در مسألۀ «۱۱۲۶» ذکر می‌شود.		===منهاج الصالحین===
			[https://mesb.ir/m1-1084 ج۱، مسألة ۱۰۸۴]: إذا أفسد الاعتکاف الواجب بالجماع ولو لیلاً وجبت الکفّارة، ویلحق به علی الأحوط لزوماً الجماع المسبوق بالخروج المحرّم وإن بطل اعتکافه به بشرط عدم رفع یده عنه، ولا تجب الکفّارة بالإفساد بغیر الجماع وإن کان أحوط استحباباً، وکفّارته ککفّارة صوم شهر رمضان مخیرة وإن کان الأحوط استحباباً مراعاة الترتیب فیها ککفّارة الظهار .
	منهاج الصالحین

	ج۱، مسألة ۱۰۸۴: إذا أفسد الاعتکاف الواجب بالجماع ولو لیلاً وجبت الکفّارة، ویلحق به علی الأحوط لزوماً الجماع المسبوق بالخروج المحرّم وإن بطل اعتکافه به بشرط عدم رفع یده عنه، ولا تجب الکفّارة بالإفساد بغیر الجماع وإن کان أحوط استحباباً، وکفّارته ککفّارة صوم شهر رمضان مخیرة وإن کان الأحوط استحباباً مراعاة الترتیب فیها ککفّارة الظهار .

	وإذا کان الاعتکاف فی شهر رمضان وأفسده بالجماع نهاراً وجبت کفّارتان، إحداهما لإفطار شهر رمضان والأُخری لإفساد الاعتکاف، وکذا إذا کان فی قضاء شهر رمضان بعد الزوال، وإن کان الاعتکاف المذکور منذوراً معیناً أو ما بحکمه وجبت کفّارة ثالثة لمخالفة النذر، وإذا کان الجماع لامرأته الصائمة فی شهر رمضان وقد أکرهها وجبت کفّارة رابعة عنها علی الأحوط لزوماً.		وإذا کان الاعتکاف فی شهر رمضان وأفسده بالجماع نهاراً وجبت کفّارتان، إحداهما لإفطار شهر رمضان والأُخری لإفساد الاعتکاف، وکذا إذا کان فی قضاء شهر رمضان بعد الزوال، وإن کان الاعتکاف المذکور منذوراً معیناً أو ما بحکمه وجبت کفّارة ثالثة لمخالفة النذر، وإذا کان الجماع لامرأته الصائمة فی شهر رمضان وقد أکرهها وجبت کفّارة رابعة عنها علی الأحوط لزوماً.

	عروه الوثقی		===عروه الوثقی===
			[https://mesb.ir/o2-2611 <nowiki>[۲۶۱۱]</nowiki>] مسألة ۹ : إذا أفسد الاعتکاف الواجب بالجماع ولو لیلا وجبت الکفارة [. (وجبت الکفارة) : ویلحق به علی الأحوط الجماع المسبوق بالخروج المحرم وإن بطل اعتکافه به بشرط عدم رفع یده عنه.]، وفی وجوبها فی سائر المحرمات إشکال، والأقوی عدمه وإن کان الأحوط ثبوتها، بل الأحوط ذلک حتی فی المندوب منه قبل تمام الیومین، وکفارته ککفارة شهر رمضان علی الأقوی وإن کان الأحوط کونها مرتبة ککفارة الظهار.
	[۲۶۱۱] مسألة ۹ : إذا أفسد الاعتکاف الواجب بالجماع ولو لیلا وجبت الکفارة [. (وجبت الکفارة) : ویلحق به علی الأحوط الجماع المسبوق بالخروج المحرم وإن بطل اعتکافه به بشرط عدم رفع یده عنه.]، وفی وجوبها فی سائر المحرمات إشکال، والأقوی عدمه وإن کان الأحوط ثبوتها، بل الأحوط ذلک حتی فی المندوب منه قبل تمام الیومین، وکفارته ککفارة شهر رمضان علی الأقوی وإن کان الأحوط کونها مرتبة ککفارة الظهار.

	[۲۶۱۲] مسألة ۱۰ : إذا کان الاعتکاف واجبا وکان فی شهر رمضان وأفسده بالجماع فی النهار فعلیه کفارتان : إحداهما للاعتکاف والثانیة للإفطار فی نهار رمضان، وکذا إذا کان فی صوم قضاء شهر رمضان وأفطر بالجماع بعد الزوال، فانه یجب علیه کفارة الاعتکاف وکفارة قضاء شهر رمضان، وإذا نذر الاعتکاف فی شهر رمضان وأفسده بالجماع فی النهار وجب علیه ثلاث کفارات : إحداها للاعتکاف والثانیة لخلف النذر [(لخلف النذر) : إذا استلزمه إبطال الاعتکاف.] والثالثة للإفطار فی شهر رمضان، وإذا جامع امرأته المعتکفة وهو معتکف فی نهار رمضان فالأحوط أربع کفارات، وإن کان لا یبعد کفایة الثلاث إحداها لاعتکافه واثنتان للإفطار فی شهر رمضان إحداهما عن نفسه والأخری تحملا عن امرأته [(والأخری تحملا عن امرأته) : علی الأحوط کما مر.]، ولا دلیل علی تحمل کفارة الاعتکاف عنها، ولذا لو أکرهها علی الجماع فی اللیل لم تجب علیه إلا کفارته ولا یتحمل عنها، هذا ولو کانت مطاوعة فعلی کل منهما کفارتان إن کان فی النهار وکفارة واحدة إن کان فی اللیل.		[https://mesb.ir/o2-2612 <nowiki>[۲۶۱۲]</nowiki>] مسألة ۱۰ : إذا کان الاعتکاف واجبا وکان فی شهر رمضان وأفسده بالجماع فی النهار فعلیه کفارتان : إحداهما للاعتکاف والثانیة للإفطار فی نهار رمضان، وکذا إذا کان فی صوم قضاء شهر رمضان وأفطر بالجماع بعد الزوال، فانه یجب علیه کفارة الاعتکاف وکفارة قضاء شهر رمضان، وإذا نذر الاعتکاف فی شهر رمضان وأفسده بالجماع فی النهار وجب علیه ثلاث کفارات : إحداها للاعتکاف والثانیة لخلف النذر [(لخلف النذر) : إذا استلزمه إبطال الاعتکاف.] والثالثة للإفطار فی شهر رمضان، وإذا جامع امرأته المعتکفة وهو معتکف فی نهار رمضان فالأحوط أربع کفارات، وإن کان لا یبعد کفایة الثلاث إحداها لاعتکافه واثنتان للإفطار فی شهر رمضان إحداهما عن نفسه والأخری تحملا عن امرأته [(والأخری تحملا عن امرأته) : علی الأحوط کما مر.]، ولا دلیل علی تحمل کفارة الاعتکاف عنها، ولذا لو أکرهها علی الجماع فی اللیل لم تجب علیه إلا کفارته ولا یتحمل عنها، هذا ولو کانت مطاوعة فعلی کل منهما کفارتان إن کان فی النهار وکفارة واحدة إن کان فی اللیل.
	[[رده:بحث اعتکاف]]		[[رده:بحث اعتکاف]]
	[[رده:کفاره]]		[[رده:کفاره]]
			{{بحث اعتکاف}}

Thaniashar: صفحه‌ای تازه حاوی «== باطل‌کردن عمدی اعتکاف == اگر معتکف در ایام اعتکافِ واجب، عمداً جماع (نزدیکی) کند، اعتکافش باطل و کفّاره بر او واجب می‌شود. و تفاوتی ندارد که جماع در طول روز انجام شده باشد یا در شب. اما اگر بطلان اعتکاف به‌سبب سایر مبطلات اعتکاف|محرّمات ا...» ایجاد کرد

2026-04-19T16:45:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== باطل‌کردن عمدی اعتکاف == اگر معتکف در ایام اعتکافِ واجب، عمداً جماع (نزدیکی) کند، اعتکافش باطل و کفّاره بر او واجب می‌شود. و تفاوتی ندارد که جماع در طول روز انجام شده باشد یا در شب. اما اگر بطلان اعتکاف به‌سبب سایر مبطلات اعتکاف|محرّمات ا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== باطل‌کردن عمدی اعتکاف ==
اگر معتکف در ایام اعتکافِ واجب، عمداً [[جماع]] (نزدیکی) کند، اعتکافش باطل و کفّاره بر او واجب می‌شود. و تفاوتی ندارد که جماع در طول روز انجام شده باشد یا در شب.

اما اگر بطلان اعتکاف به‌سبب سایر [[مبطلات اعتکاف|محرّمات اعتکاف]] باشد، کفّاره واجب نیست، هرچند احتیاط مستحب آن است که کفّاره داده شود.

کفّاره باطل‌کردن اعتکاف، همانند [[کفاره افطار روزه|کفّاره افطار عمدی]] روزه ماه مبارک رمضان است و مکلف در انجام آن مخیّر می‌باشد بین:

گرفتن دو ماه روزه، به این صورت که شصت روز پی‌درپی روزه بگیرد

اطعام شصت فقیر، به این صورت که به هر فقیر یک مُدّ طعام (تقریباً ۷۵۰ گرم) گندم، جو، نان یا مانند آن بدهد

اگر معتکف ابتدا خروج غیر مجاز از مسجد داشته، سپس مرتکب جماع شود، در صورتی که از اعتکاف دست نکشیده باشد، بنابر احتیاط لازم کفّاره بر او واجب می‌شود، هرچند اعتکاف پیش از آن باطل شده است.

=== تعدد کفاره ===
مواردی که باطل‌کردن اعتکاف باعث واجب‌شدن دو یا چند کفاره می‌شود:

اگر اعتکاف واجب در ماه مبارک رمضان واقع شود و معتکف با جماع در روز آن را باطل کند، دو کفّاره بر او واجب می‌شود: کفّاره افطار روزه ماه رمضان و کفّاره بطلان اعتکاف.

اگر اعتکاف واجب همراه با روزه قضای رمضان باشد و معتکف بعد از اذان ظهر با جماع، روزه را باطل کند، دو کفّاره واجب می‌شود: کفّاره بطلان اعتکاف و کفّاره افطار قضای روزه رمضان بعد از ظهر.

اگر اعتکاف، با نذر معیّن واجب شده باشد و در ماه رمضان با جماع در روز باطل شود، سه کفّاره واجب خواهد بود: کفّاره بطلان اعتکاف و کفّاره مخالفت با نذر و کفّاره افطار روزه ماه رمضان.

اگر زن و شوهر هر دو در ماه رمضان معتکف باشند و مرد در روز، همسر خود را اکراه بر جماع کند: بنابر احتیاط لازم، چهار کفّاره بر او واجب می‌شود: کفّاره بطلان اعتکاف خود، کفّاره افطار روزه خود، کفّاره افطار همسر و کفّاره اعتکاف همسر.

== اکراه در شب ==
اگر اکراه بر جماع در شب واقع شود، تنها کفّاره خود شخص واجب است و کفّاره اعتکاف یا روزه همسر بر عهده او نیست.

== رضایت دو طرف ==
در صورتی که زن و شوهر معتکف، هر دو با رضایت مرتکب جماع شوند:

اگر در روز باشد: بر هر کدام دو کفّاره واجب می‌شود؛

اگر در شب باشد: بر هر کدام یک کفّاره واجب خواهد بود.

== حکم کفّاره در اعتکاف مستحب ==
اگر معتکف در دو روز اول اعتکاف مستحب جماع انجام داد، اعتکافش باطل شده و احتیاط مستحب است که کفّاره داده شود.
----'''همسو''': [[روش انجام‌دادن کفاره]]

== استفتائات ==

== منابع فقهی ==
توضیح المسائل

مسأله ۱۷۶۶ ـ اگر معتکف اعتکاف واجب را با نزدیکی عمداً باطل کند، چه در روز باشد یا شب، کفّاره واجب می‌شود و در سایر محرّمات، کفّاره ندارد هرچند احتیاط مستحب است که کفّاره بدهد.

و کفّاره بطلان اعتکاف، همانند کفّاره ماه مبارک رمضان است که فرد مخیر است شصت روز را روزه بگیرد یا شصت فقیر را طعام بدهد، هرچند احتیاط استحبابی مراعات کفّاره مرتّبه است یعنی شصت روز روزه بگیرد و اگر نتوانست شصت فقیر را طعام دهد.

رساله جامع

ج۲، مسئله ۲۹۵. اگر معتکف، اعتکاف واجب را عمداً با جماع باطل کند، چه در روز باشد یا شب، کفّاره واجب می‌شود و در سایر مبطلات، [البتّه، حکم کفّارات روزه در صورتی که معتکف در اثنای روز با ارتکاب عمدی مفطرات روزه، موجب بطلان روزه و به تبع اعتکاف ‌شود، در فصل «روزه»، مبحث «کفّاره‌های روزه» ذکر شد.] کفّاره ندارد، هرچند احتیاط مستحب است کفّاره بدهد.

ج۲، مسئله ۲۹۶. در کفّارۀ باطل کردن اعتکاف در مسأله قبل، فرد باید یک بنده آزاد کند یا به دستوری که بعداً گفته می‌شود [به فصل «کفّارات»، مسائل «۱۱۱۸ تا ۱۱۲۱»مراجعه شود.] دو ماه روزه بگیرد، یا شصت فقیر را سیر کند یا به هر کدام یک مُدّ که تقریباً «۷۵۰ گرم» است، طعام یعنی گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد و اگر هیچ کدام از موارد مذکور را نمی‌تواند انجام دهد حکم آن در مسألۀ «۱۱۲۶» ذکر می‌شود.

منهاج الصالحین

ج۱، مسألة ۱۰۸۴: إذا أفسد الاعتکاف الواجب بالجماع ولو لیلاً وجبت الکفّارة، ویلحق به علی الأحوط لزوماً الجماع المسبوق بالخروج المحرّم وإن بطل اعتکافه به بشرط عدم رفع یده عنه، ولا تجب الکفّارة بالإفساد بغیر الجماع وإن کان أحوط استحباباً، وکفّارته ککفّارة صوم شهر رمضان مخیرة وإن کان الأحوط استحباباً مراعاة الترتیب فیها ککفّارة الظهار .

وإذا کان الاعتکاف فی شهر رمضان وأفسده بالجماع نهاراً وجبت کفّارتان، إحداهما لإفطار شهر رمضان والأُخری لإفساد الاعتکاف، وکذا إذا کان فی قضاء شهر رمضان بعد الزوال، وإن کان الاعتکاف المذکور منذوراً معیناً أو ما بحکمه وجبت کفّارة ثالثة لمخالفة النذر، وإذا کان الجماع لامرأته الصائمة فی شهر رمضان وقد أکرهها وجبت کفّارة رابعة عنها علی الأحوط لزوماً.

عروه الوثقی

[۲۶۱۱] مسألة ۹ : إذا أفسد الاعتکاف الواجب بالجماع ولو لیلا وجبت الکفارة [. (وجبت الکفارة) : ویلحق به علی الأحوط الجماع المسبوق بالخروج المحرم وإن بطل اعتکافه به بشرط عدم رفع یده عنه.]، وفی وجوبها فی سائر المحرمات إشکال، والأقوی عدمه وإن کان الأحوط ثبوتها، بل الأحوط ذلک حتی فی المندوب منه قبل تمام الیومین، وکفارته ککفارة شهر رمضان علی الأقوی وإن کان الأحوط کونها مرتبة ککفارة الظهار.

[۲۶۱۲] مسألة ۱۰ : إذا کان الاعتکاف واجبا وکان فی شهر رمضان وأفسده بالجماع فی النهار فعلیه کفارتان : إحداهما للاعتکاف والثانیة للإفطار فی نهار رمضان، وکذا إذا کان فی صوم قضاء شهر رمضان وأفطر بالجماع بعد الزوال، فانه یجب علیه کفارة الاعتکاف وکفارة قضاء شهر رمضان، وإذا نذر الاعتکاف فی شهر رمضان وأفسده بالجماع فی النهار وجب علیه ثلاث کفارات : إحداها للاعتکاف والثانیة لخلف النذر [(لخلف النذر) : إذا استلزمه إبطال الاعتکاف.] والثالثة للإفطار فی شهر رمضان، وإذا جامع امرأته المعتکفة وهو معتکف فی نهار رمضان فالأحوط أربع کفارات، وإن کان لا یبعد کفایة الثلاث إحداها لاعتکافه واثنتان للإفطار فی شهر رمضان إحداهما عن نفسه والأخری تحملا عن امرأته [(والأخری تحملا عن امرأته) : علی الأحوط کما مر.]، ولا دلیل علی تحمل کفارة الاعتکاف عنها، ولذا لو أکرهها علی الجماع فی اللیل لم تجب علیه إلا کفارته ولا یتحمل عنها، هذا ولو کانت مطاوعة فعلی کل منهما کفارتان إن کان فی النهار وکفارة واحدة إن کان فی اللیل.
[[رده:بحث اعتکاف]]
[[رده:کفاره]]