ارتفاع و تطوق ماه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی احکام
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
طبق نظر آیت الله سیستانی:
طبق نظر آیت الله سیستانی:


این موارد، شب دوم ماه بودن را ثابت نمی‌کند و اگر ماه، این خصوصیات را داشت، نمی‌توان نتیجه گرفت که شبِ گذشته، شب اول ماه بوده است.
ویژگی‌های زیر، تنها نشان‌دهنده وضعیت ماه در شب مشاهده هستند و ثابت نمی‌کنند که شب قبل، شب اول ماه بوده است. از جمله این موارد:


* ارتفاع و بلندبودن ماه
* '''ارتفاع و بلندی ماه'''
* دیر غروب‌کردن ماه
* '''دیر غروب‌کردن ماه'''
* پُرنوربودن ماه
* '''پُر نور بودن ماه'''
* طوق‌داربودن<ref>طوق‌داشتن یا مطوّق‌بودن ماه، یعنی: قسمت پنهان ماه، به‌صورت هاله‌ای از نورِ ضعیف مشاهده شود.</ref> ماه
* '''طوق‌دار بودن ماه''' <ref>طوق‌داشتن یا مطوّق‌بودن ماه، یعنی: قسمت پنهان ماه، به‌صورت هاله‌ای از نورِ ضعیف مشاهده شود.</ref>
----'''همسو''': ≠ [[راه‌های ثبوت هلال (ماه نو)|راه‌های ثبوت اول ماه]]


'''همسو''': ≠ [[راه‌های ثبوت هلال ماه|راه‌های ثبوت اول ماه]]
== استفتائات ==


= استفتائات =
== منابع فقهی ==


= منابع فقهی =
=== توضیح المسائل ===
 
== توضیح المسائل ==
[https://mesb.ir/t-1702 مسئله ۱۷۰۲]. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، دلیل نمی‏شود که شب پیش، شب اوّل ماه بوده است. و همچنین اگر ماه طوق داشته باشد دلیل نمی‏شود که شب دوّم باشد.
[https://mesb.ir/t-1702 مسئله ۱۷۰۲]. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، دلیل نمی‏شود که شب پیش، شب اوّل ماه بوده است. و همچنین اگر ماه طوق داشته باشد دلیل نمی‏شود که شب دوّم باشد.


== رساله جامع ==
=== رساله جامع ===
[https://mesb.ir/j2-253 ج۲، مسئله ۲۵۳]. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، و همین طور نازک نبودن ماه، دلیل نمی‌شود که شب قبل، شب اوّل ماه بوده است.<ref>هرچند هلال ماه در شب اوّل، گاه درصد روشنایی کمی داشته (بسیار نازک بوده) و مدّت مکث کمی بعد از غروب آفتاب دارد، امّا در موارد متعدّدی هم هلال ماه شب اوّل، با درصد روشناییِ قابل توجّه مثلاً ۲ یا ۳ درصد (و گاه بیشتر) و مدّت مکث زیاد مثلاً‌ بیش از یک ساعت بعد غروب خورشید و حتّی بیشتر از این مقدار در آسمان ظاهر می‌شود و این در حالی است که در شب قبل، امکان رؤیت آن وجود نداشته و مطمئنّاً همان شب، ‌شب اوّل ماه می‌باشد و این امر از جهت کارشناسی امری ثابت و قطعی است.
[https://mesb.ir/j2-253 ج۲، مسئله ۲۵۳]. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، و همین طور نازک نبودن ماه، دلیل نمی‌شود که شب قبل، شب اوّل ماه بوده است.<ref>هرچند هلال ماه در شب اوّل، گاه درصد روشنایی کمی داشته (بسیار نازک بوده) و مدّت مکث کمی بعد از غروب آفتاب دارد، امّا در موارد متعدّدی هم هلال ماه شب اوّل، با درصد روشناییِ قابل توجّه مثلاً ۲ یا ۳ درصد (و گاه بیشتر) و مدّت مکث زیاد مثلاً‌ بیش از یک ساعت بعد غروب خورشید و حتّی بیشتر از این مقدار در آسمان ظاهر می‌شود و این در حالی است که در شب قبل، امکان رؤیت آن وجود نداشته و مطمئنّاً همان شب، ‌شب اوّل ماه می‌باشد و این امر از جهت کارشناسی امری ثابت و قطعی است.


خط ۲۴: خط ۲۳:
همچنین، اگر ماه «طوق» داشته باشد<ref>یعنی قسمت پنهان ماه به صورت هاله‌ای از نور ضعیف مشاهده شود.</ref> دلیل نمی‌شود که شب دوّم باشد و نیز کامل بودن ماه دلیل بر این نمی‌شود که آن شب، شب چهاردهم ماه باشد.
همچنین، اگر ماه «طوق» داشته باشد<ref>یعنی قسمت پنهان ماه به صورت هاله‌ای از نور ضعیف مشاهده شود.</ref> دلیل نمی‌شود که شب دوّم باشد و نیز کامل بودن ماه دلیل بر این نمی‌شود که آن شب، شب چهاردهم ماه باشد.


== المسائل المنتخبه ==
=== المسائل المنتخبه ===
[https://mesb.ir/mm-478 مسألة ۴۷۸]: لا یثبت الهلال بحکم الحاکم، ولا بتطوّقه لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة، ولا بقول المنجّم ونحوه.
[https://mesb.ir/mm-478 مسألة ۴۷۸]: لا یثبت الهلال بحکم الحاکم، ولا بتطوّقه لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة، ولا بقول المنجّم ونحوه.


== منهاج الصالحین ==
=== منهاج الصالحین ===
قبل از [https://mesb.ir/m1-1043 مساله ۱۰۴۳]
قبل از [https://mesb.ir/m1-1043 مساله ۱۰۴۳]


خط ۳۶: خط ۳۵:
[[رده:راه‌های اثبات]]
[[رده:راه‌های اثبات]]
[[رده:رؤیت هلال]]
[[رده:رؤیت هلال]]
{{بحث روزه}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۷

طبق نظر آیت الله سیستانی:

ویژگی‌های زیر، تنها نشان‌دهنده وضعیت ماه در شب مشاهده هستند و ثابت نمی‌کنند که شب قبل، شب اول ماه بوده است. از جمله این موارد:

  • ارتفاع و بلندی ماه
  • دیر غروب‌کردن ماه
  • پُر نور بودن ماه
  • طوق‌دار بودن ماه [۱]

همسو: ≠ راه‌های ثبوت اول ماه

استفتائات

منابع فقهی

توضیح المسائل

مسئله ۱۷۰۲. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، دلیل نمی‏شود که شب پیش، شب اوّل ماه بوده است. و همچنین اگر ماه طوق داشته باشد دلیل نمی‏شود که شب دوّم باشد.

رساله جامع

ج۲، مسئله ۲۵۳. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، و همین طور نازک نبودن ماه، دلیل نمی‌شود که شب قبل، شب اوّل ماه بوده است.[۲]

همچنین، اگر ماه «طوق» داشته باشد[۳] دلیل نمی‌شود که شب دوّم باشد و نیز کامل بودن ماه دلیل بر این نمی‌شود که آن شب، شب چهاردهم ماه باشد.

المسائل المنتخبه

مسألة ۴۷۸: لا یثبت الهلال بحکم الحاکم، ولا بتطوّقه لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة، ولا بقول المنجّم ونحوه.

منهاج الصالحین

قبل از مساله ۱۰۴۳

الفصل التاسع ثبوت الهلال

یثبت الهلال بالعلم الحاصل من الرؤیة .... ولا یثبت .... بتطوّق الهلال لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة ....

  1. طوق‌داشتن یا مطوّق‌بودن ماه، یعنی: قسمت پنهان ماه، به‌صورت هاله‌ای از نورِ ضعیف مشاهده شود.
  2. هرچند هلال ماه در شب اوّل، گاه درصد روشنایی کمی داشته (بسیار نازک بوده) و مدّت مکث کمی بعد از غروب آفتاب دارد، امّا در موارد متعدّدی هم هلال ماه شب اوّل، با درصد روشناییِ قابل توجّه مثلاً ۲ یا ۳ درصد (و گاه بیشتر) و مدّت مکث زیاد مثلاً‌ بیش از یک ساعت بعد غروب خورشید و حتّی بیشتر از این مقدار در آسمان ظاهر می‌شود و این در حالی است که در شب قبل، امکان رؤیت آن وجود نداشته و مطمئنّاً همان شب، ‌شب اوّل ماه می‌باشد و این امر از جهت کارشناسی امری ثابت و قطعی است. از نظر علمی، مدّت مکث و درصد روشنایی ماه شب اوّل بستگی به عواملی همچون زمان مقارنۀ ماه و خورشید و نیز در اوج یا حضیض بودن ماه دارد که توضیح آنها در کتب علمی موجود است؛ همین عوامل باعث می‌شود گاهی کامل شدن ماه در غیر از شب چهاردهم - مثلاً شب سیزدهم یا پانزدهم - واقع شود.
  3. یعنی قسمت پنهان ماه به صورت هاله‌ای از نور ضعیف مشاهده شود.