ارتفاع و تطوق ماه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی احکام
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
این موارد جزء [[راه‌های ثبوت هلال ماه]] نبوده و علامت شب دوم ماه بودن نیست و اگر ماه، این خصوصیات را داشت، نمی‌توان نتیجه گرفت که شبِ گذشته، شب اول ماه بوده است.
طبق نظر آیت الله سیستانی:


* ارتفاع و بلندبودن ماه
ویژگی‌های زیر، تنها نشان‌دهنده وضعیت ماه در شب مشاهده هستند و ثابت نمی‌کنند که شب قبل، شب اول ماه بوده است. از جمله این موارد:
* دیر غروب‌کردن ماه
 
* پُرنوربودن ماه
* '''ارتفاع و بلندی ماه'''
* طوق‌داربودن ماه<ref>طوق‌داشتن یا مطوّق‌بودن ماه، یعنی: قسمت پنهان ماه، به‌صورت هاله‌ای از نورِ ضعیف مشاهده شود.</ref>
* '''دیر غروب‌کردن ماه'''
* '''پُر نور بودن ماه'''
* '''طوق‌دار بودن ماه''' <ref>طوق‌داشتن یا مطوّق‌بودن ماه، یعنی: قسمت پنهان ماه، به‌صورت هاله‌ای از نورِ ضعیف مشاهده شود.</ref>
----'''همسو''': ≠ [[راه‌های ثبوت هلال (ماه نو)|راه‌های ثبوت اول ماه]]


== استفتائات ==
== استفتائات ==
خط ۱۱: خط ۱۴:


=== توضیح المسائل ===
=== توضیح المسائل ===
مسأله ۱۷۰۲ ـ بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، دلیل نمی‏شود که شب پیش، شب اوّل ماه بوده است. و همچنین اگر ماه طوق داشته باشد دلیل نمی‏شود که شب دوّم باشد.
[https://mesb.ir/t-1702 مسئله ۱۷۰۲]. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، دلیل نمی‏شود که شب پیش، شب اوّل ماه بوده است. و همچنین اگر ماه طوق داشته باشد دلیل نمی‏شود که شب دوّم باشد.


=== رساله جامع ===
=== رساله جامع ===
مسأله ۲۵۳. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، و همین طور نازک نبودن ماه، دلیل نمی‌شود که شب قبل، شب اوّل ماه بوده است.[۴]
[https://mesb.ir/j2-253 ج۲، مسئله ۲۵۳]. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، و همین طور نازک نبودن ماه، دلیل نمی‌شود که شب قبل، شب اوّل ماه بوده است.<ref>هرچند هلال ماه در شب اوّل، گاه درصد روشنایی کمی داشته (بسیار نازک بوده) و مدّت مکث کمی بعد از غروب آفتاب دارد، امّا در موارد متعدّدی هم هلال ماه شب اوّل، با درصد روشناییِ قابل توجّه مثلاً ۲ یا ۳ درصد (و گاه بیشتر) و مدّت مکث زیاد مثلاً‌ بیش از یک ساعت بعد غروب خورشید و حتّی بیشتر از این مقدار در آسمان ظاهر می‌شود و این در حالی است که در شب قبل، امکان رؤیت آن وجود نداشته و مطمئنّاً همان شب، ‌شب اوّل ماه می‌باشد و این امر از جهت کارشناسی امری ثابت و قطعی است.


همچنین، اگر ماه «طوق» داشته باشد[۵] دلیل نمی‌شود که شب دوّم باشد و نیز کامل بودن ماه دلیل بر این نمی‌شود که آن شب، شب چهاردهم ماه باشد.
از نظر علمی، مدّت مکث و درصد روشنایی ماه شب اوّل بستگی به عواملی همچون زمان مقارنۀ ماه و خورشید و نیز در اوج یا حضیض بودن ماه دارد که توضیح آنها در کتب علمی موجود است؛ همین عوامل باعث می‌شود گاهی کامل شدن ماه در غیر از شب چهاردهم - مثلاً شب سیزدهم یا پانزدهم - واقع شود.</ref>


[۴]. هرچند هلال ماه در شب اوّل، گاه درصد روشنایی کمی داشته (بسیار نازک بوده) و مدّت مکث کمی بعد از غروب آفتاب دارد، امّا در موارد متعدّدی هم هلال ماه شب اوّل، با درصد روشناییِ قابل توجّه مثلاً ۲ یا ۳ درصد (و گاه بیشتر) و مدّت مکث زیاد مثلاً‌ بیش از یک ساعت بعد غروب خورشید و حتّی بیشتر از این مقدار در آسمان ظاهر می‌شود و این در حالی است که در شب قبل، امکان رؤیت آن وجود نداشته و مطمئنّاً همان شب، ‌شب اوّل ماه می‌باشد و این امر از جهت کارشناسی امری ثابت و قطعی است.
همچنین، اگر ماه «طوق» داشته باشد<ref>یعنی قسمت پنهان ماه به صورت هاله‌ای از نور ضعیف مشاهده شود.</ref> دلیل نمی‌شود که شب دوّم باشد و نیز کامل بودن ماه دلیل بر این نمی‌شود که آن شب، شب چهاردهم ماه باشد.
 
از نظر علمی، مدّت مکث و درصد روشنایی ماه شب اوّل بستگی به عواملی همچون زمان مقارنۀ ماه و خورشید و نیز در اوج یا حضیض بودن ماه دارد که توضیح آنها در کتب علمی موجود است؛ همین عوامل باعث می‌شود گاهی کامل شدن ماه در غیر از شب چهاردهم - مثلاً شب سیزدهم یا پانزدهم - واقع شود.
 
[۵]. یعنی قسمت پنهان ماه به صورت هاله‌ای از نور ضعیف مشاهده شود.


=== المسائل المنتخبه ===
=== المسائل المنتخبه ===
(مسألة ۴۷۸): لا یثبت الهلال بحکم الحاکم، ولا بتطوّقه لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة، ولا بقول المنجّم ونحوه.
[https://mesb.ir/mm-478 مسألة ۴۷۸]: لا یثبت الهلال بحکم الحاکم، ولا بتطوّقه لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة، ولا بقول المنجّم ونحوه.


=== منهاج الصالحین ===
=== منهاج الصالحین ===
قبل از مسئله ۱۰۴۳ : الفصل التاسع: ثبوت الهلال
قبل از [https://mesb.ir/m1-1043 مساله ۱۰۴۳]
 
الفصل التاسع ثبوت الهلال


یثبت الهلال بالعلم الحاصل من الرؤیة .... ولا یثبت .... بتطوّق الهلال لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة ....
یثبت الهلال بالعلم الحاصل من الرؤیة .... ولا یثبت .... بتطوّق الهلال لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة ....
[[رده:بحث روزه]]
[[رده:بحث روزه]]
[[رده:راه‌های اثبات]]
[[رده:راه‌های اثبات]]
[[رده:اثبات و ثبوت]]
<references />
[[رده:رؤیت هلال]]
[[رده:رؤیت هلال]]
{{بحث روزه}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۷

طبق نظر آیت الله سیستانی:

ویژگی‌های زیر، تنها نشان‌دهنده وضعیت ماه در شب مشاهده هستند و ثابت نمی‌کنند که شب قبل، شب اول ماه بوده است. از جمله این موارد:

  • ارتفاع و بلندی ماه
  • دیر غروب‌کردن ماه
  • پُر نور بودن ماه
  • طوق‌دار بودن ماه [۱]

همسو: ≠ راه‌های ثبوت اول ماه

استفتائات

منابع فقهی

توضیح المسائل

مسئله ۱۷۰۲. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، دلیل نمی‏شود که شب پیش، شب اوّل ماه بوده است. و همچنین اگر ماه طوق داشته باشد دلیل نمی‏شود که شب دوّم باشد.

رساله جامع

ج۲، مسئله ۲۵۳. بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، و همین طور نازک نبودن ماه، دلیل نمی‌شود که شب قبل، شب اوّل ماه بوده است.[۲]

همچنین، اگر ماه «طوق» داشته باشد[۳] دلیل نمی‌شود که شب دوّم باشد و نیز کامل بودن ماه دلیل بر این نمی‌شود که آن شب، شب چهاردهم ماه باشد.

المسائل المنتخبه

مسألة ۴۷۸: لا یثبت الهلال بحکم الحاکم، ولا بتطوّقه لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة، ولا بقول المنجّم ونحوه.

منهاج الصالحین

قبل از مساله ۱۰۴۳

الفصل التاسع ثبوت الهلال

یثبت الهلال بالعلم الحاصل من الرؤیة .... ولا یثبت .... بتطوّق الهلال لیدلّ علی أنّه للیلة السابقة ....

  1. طوق‌داشتن یا مطوّق‌بودن ماه، یعنی: قسمت پنهان ماه، به‌صورت هاله‌ای از نورِ ضعیف مشاهده شود.
  2. هرچند هلال ماه در شب اوّل، گاه درصد روشنایی کمی داشته (بسیار نازک بوده) و مدّت مکث کمی بعد از غروب آفتاب دارد، امّا در موارد متعدّدی هم هلال ماه شب اوّل، با درصد روشناییِ قابل توجّه مثلاً ۲ یا ۳ درصد (و گاه بیشتر) و مدّت مکث زیاد مثلاً‌ بیش از یک ساعت بعد غروب خورشید و حتّی بیشتر از این مقدار در آسمان ظاهر می‌شود و این در حالی است که در شب قبل، امکان رؤیت آن وجود نداشته و مطمئنّاً همان شب، ‌شب اوّل ماه می‌باشد و این امر از جهت کارشناسی امری ثابت و قطعی است. از نظر علمی، مدّت مکث و درصد روشنایی ماه شب اوّل بستگی به عواملی همچون زمان مقارنۀ ماه و خورشید و نیز در اوج یا حضیض بودن ماه دارد که توضیح آنها در کتب علمی موجود است؛ همین عوامل باعث می‌شود گاهی کامل شدن ماه در غیر از شب چهاردهم - مثلاً شب سیزدهم یا پانزدهم - واقع شود.
  3. یعنی قسمت پنهان ماه به صورت هاله‌ای از نور ضعیف مشاهده شود.