بدون خلاصۀ ویرایش |
Thaniashar (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
=== رفتن به سفر در ماه رمضان === | |||
طبق نظر آیت الله سیستانی: | طبق نظر آیت الله سیستانی: | ||
مسافرت در روزهایی که روزهگرفتن آن واجب است چند صورت دارد: | مسافرت در روزهایی که روزهگرفتن آن واجب است چند صورت دارد: | ||
* مسافرت در [[ماه رمضان]] مکروه است، مگر برای [[عمره]] یا سفری که به منظور حفظ مال (در صورت ترس از تلفشدن آن) انجام شود. | |||
* اگر کسی [[اجیر]] شده باشد که روز معینی را روزه بگیرد، نباید در آن روز مسافرت برود. | |||
* اگر مکلف دو روز از [[اعتکاف]] را گذرانده باشد، نباید روز سوم مسافرت برود. | |||
* اگر روزه روز معینی بهواسطۀ [[عهد]] یا [[قسم]] بر مکلف واجب شده باشد، بنابر احتیاط واجب نباید در آن روز مسافرت کند. | |||
* اگر روزه روز معینی بهواسطۀ [[:رده:نذر|نذر]] بر مکلف واجب شده باشد، مسافرت در آن روز اشکالی ندارد. | |||
=== مسافرت روزهدار قبل و بعد از ظهر === | |||
اگر روزهدار بعد از [[اذان ظهر]] به سفر برود، به احتیاط واجب باید روزۀ خود را تا پایان روز ادامه دهد و نیازی به قضای آن ندارد. | |||
اما اگر پیش از ظهر به سفر برود، به احتیاط واجب نمیتواند روزۀ آن روز را ادامه دهد (مگر در [[روزه مسافر|موارد استثناء]]). | |||
'''نکته''': مسافر نباید پیش از رسیدن به [[حدّ ترخص]]، [[مبطلات روزه|باطلکنندههای روزه]] را انجام دهد، و اگر عمداً این کار را انجام دهد، کفاره بر او واجب میشود. | |||
----'''همسو''': [[نذر روزه در سفر]] • [[روزههای واجب]] • [[موارد وجوب کفاره]] • [[انجام مبطلات روزه (از روی ندانستن)]] • | |||
---- | |||
'''همسو''': [[نذر روزه در سفر]] • [[روزههای واجب]] | |||
== استفتائات == | == استفتائات == | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۷: | ||
[https://mesb.ir/t-1685 مسئله ۱۶۸۵]. اگر غیر روزه ماه رمضان روزه معین دیگری بر انسان واجب باشد، چنانچه به اجاره یا مانند آن واجب شده باشد، یا روز سوّم از روزهای اعتکاف باشد، نمیتواند در آن روز مسافرت کند، و اگر در سفر باشد چنانچه ممکن است باید قصد کند که ده روز در جایی بماند و آن روز را روزه بگیرد؛ ولی اگر روزه آن روز به نذر واجب شده باشد ظاهر آن است که سفر در آن روز جایز است و قصد اقامت واجب نیست، هرچند بهتر آن است که تا ناچار نشود مسافرت نکند و اگر در سفر است قصد اقامت نماید. ولی اگر به قسم یا عهد واجب شده باشد بنا بر احتیاط واجب مسافرت نرود و اگر در سفر بود قصد اقامت کند. | [https://mesb.ir/t-1685 مسئله ۱۶۸۵]. اگر غیر روزه ماه رمضان روزه معین دیگری بر انسان واجب باشد، چنانچه به اجاره یا مانند آن واجب شده باشد، یا روز سوّم از روزهای اعتکاف باشد، نمیتواند در آن روز مسافرت کند، و اگر در سفر باشد چنانچه ممکن است باید قصد کند که ده روز در جایی بماند و آن روز را روزه بگیرد؛ ولی اگر روزه آن روز به نذر واجب شده باشد ظاهر آن است که سفر در آن روز جایز است و قصد اقامت واجب نیست، هرچند بهتر آن است که تا ناچار نشود مسافرت نکند و اگر در سفر است قصد اقامت نماید. ولی اگر به قسم یا عهد واجب شده باشد بنا بر احتیاط واجب مسافرت نرود و اگر در سفر بود قصد اقامت کند. | ||
[https://mesb.ir/t-1690 مسئله ۱۶۹۰]. اگر روزهدار بعد از ظهر مسافرت نماید، باید بنا بر احتیاط لازم روزه خود را تمام کند، و در این صورت قضای آن لازم نیست، و اگر پیش از ظهر مسافرت کند، بنا بر احتیاط لازم نمیتواند آن روز را روزه بگیرد، خصوصاً اگر از شب نیت سفر داشته باشد. ولی در هر صورت نباید پیش از رسیدن به حدّ ترخّص چیزی را که روزه را باطل میکند انجام دهد، وگرنه کفاره بر او واجب میشود. | |||
=== رساله جامع === | === رساله جامع === | ||
| خط ۲۹: | خط ۳۵: | ||
[https://mesb.ir/j2-217 ج۲، مسئله ۲۱۷]. اگر غیر روزۀ ماه رمضان، روزۀ معیّن دیگری بر انسان واجب باشد، چنانچه با اجاره یا مانند آن واجب شده باشد یا روز سوّم از روزهای اعتکاف باشد، نمیتواند در آن روز مسافرت کند و اگر در سفر باشد، چنانچه ممکن است باید قصد کند که ده روز در جایی بماند و آن روز را روزه بگیرد و حکم روزۀ مستحبّی که با نذر بر فرد واجب شده، در مبحث «احکام روزۀ مستحبّی» ذکر میشود. | [https://mesb.ir/j2-217 ج۲، مسئله ۲۱۷]. اگر غیر روزۀ ماه رمضان، روزۀ معیّن دیگری بر انسان واجب باشد، چنانچه با اجاره یا مانند آن واجب شده باشد یا روز سوّم از روزهای اعتکاف باشد، نمیتواند در آن روز مسافرت کند و اگر در سفر باشد، چنانچه ممکن است باید قصد کند که ده روز در جایی بماند و آن روز را روزه بگیرد و حکم روزۀ مستحبّی که با نذر بر فرد واجب شده، در مبحث «احکام روزۀ مستحبّی» ذکر میشود. | ||
[https://mesb.ir/j2-221 ج۲، مسئله ۲۲۱]. اگر روزهدار بعد از اذان ظهر مسافرت نماید، بنابر احتیاط واجب، باید روزۀ خود را تمام کند، خصوصاً اگر از شب نیّت سفر نداشته باشد و در صورتی که به این احتیاط واجب عمل کرده و روزه را تمام کند، قضای آن لازم نیست. | |||
[https://mesb.ir/j2-222 ج۲، مسئله ۲۲۲]. اگر روزهدار قبل از اذان ظهر مسافرت کند، بنابر احتیاط واجب نمیتواند آن روز را روزه بگیرد، خصوصاً اگر از شب نیّت سفر داشته باشد؛ | |||
البتّه نباید پیش از رسیدن به حدّ ترخّص، عمداً عملی که روزه را باطل میکند انجام دهد، وگرنه با توضیحی که در مسألۀ «۱۵۶» ذکر شد، کفّاره بر او واجب میشود. | |||
[https://mesb.ir/j2-226 ج۲، مسئله ۲۲۶]. ملاک در شروع سفر قبل از اذان ظهر یا بعد از اذان ظهر، «خارج شدن از خود شهر است، نه حدّ ترخّص آن». | |||
بنابراین، کسی که قبل از اذان ظهر از وطن خویش خارج شده، ولی بعد از اذان ظهر از حدّ ترخّص وطن خارج میشود، در مورد روزه حکم مسافری را دارد که قبل از ظهر مسافرت رفته است. | |||
همچنین، در برگشت به وطن نیز، ملاک، رسیدن به «خود شهر» است. بنابراین، اگر فرد، قبل از اذان ظهر به نزدیکی وطنش برسد به گونهای که خانههای آخر شهر دیده شود، ولی بعد از اذان ظهر وارد شهرش گردد، در مورد روزه حکم مسافری را دارد که بعد از اذان ظهر به وطن رسیده است. | |||
[https://mesb.ir/j2-261 ج۲، مسئله ۲۶۱]. اگر شخص روزهدار پس از مغرب بدون آنکه در شهر خود افطار کند، با هواپیما به سمت غرب مسافرت کند و به جایی برسد که هنوز خورشید غروب نکرده، واجب نیست تا مغرب در مکان جدید امساک کند، هرچند احتیاط مستحب امساک است. | |||
[https://mesb.ir/j2-262 ج۲، مسئله ۲۶۲]. اگر فرد روزهدار در ماه رمضان پس از زوال خورشید (اذان ظهر)، از شهر خود سفر کند و به شهری برسد که در آن، هنوز وقت زوال نشده، بنابر احتیاط واجب باید روزۀ آن روز را تمام کند و در این صورت قضا بر او واجب نیست. | |||
=== المسائل المنتخبه === | === المسائل المنتخبه === | ||
[https://mesb.ir/mm-467 مسألة ۴۶۷]: یعتبر فی جواز الإفطار للمسافر أن یتجاوز حدّ الترخّص الذی یعتبر فی قصر الصلاة، وقد مرّ بیانه فی الصفحة (۱۹۳). | |||
[https://mesb.ir/mm-468 مسألة ۴۶۸]: یجوز بل یجب علی الأحوط إتمام الصوم علی من سافر بعد الزوال ویجتزئ به، وأمّا من سافر قبل الزوال جاز له الإفطار بل وجب علی الأحوط لزوماً خصوصاً إذا کان ناویاً للسفر من اللیل، فیجوز له الإفطار بعد التجاوز عن حدّ الترخّص، وعلیه قضاؤه. | |||
[https://mesb.ir/mm-471 مسألة ۴۷۱]: یجوز السفر فی شهر رمضان ولو من غیر ضرورة، ولا بُدَّ من الإفطار فیه، وأمّا فی غیره من الواجب المعین فلا یجوز السفر إذا کان واجباً بإیجار ونحوه، وکذا الثالث من أیام الاعتکاف. ویجوز السفر فیما کان واجباً بالنذر، وفی إلحاق الیمین والعهد به إشکال، فالأحوط لزوماً عدم السفر فیهما. | [https://mesb.ir/mm-471 مسألة ۴۷۱]: یجوز السفر فی شهر رمضان ولو من غیر ضرورة، ولا بُدَّ من الإفطار فیه، وأمّا فی غیره من الواجب المعین فلا یجوز السفر إذا کان واجباً بإیجار ونحوه، وکذا الثالث من أیام الاعتکاف. ویجوز السفر فیما کان واجباً بالنذر، وفی إلحاق الیمین والعهد به إشکال، فالأحوط لزوماً عدم السفر فیهما. | ||
=== منهاج الصالحین === | === منهاج الصالحین === | ||
[https://mesb.ir/m1-1038 ج۱، مسألة ۱۰۳۸]: إذا سافر قبل الزوال جاز له الإفطار بل وجب علی الأحوط لزوماً خصوصاً إذا کان ناویاً للسفر من اللیل، وإن کان السفر بعده جاز له إتمام الصیام بل وجب علی الأحوط لزوماً ولا سیما إذا لم یکن ناویاً للسفر من اللیل .... | |||
[https://mesb.ir/m1-1039 ج۱، مسألة ۱۰۳۹]: المناط فی الشروع فی السفر قبل الزوال وبعده - وکذا فی الرجوع منه - هو البلد لا حدّ الترخّص، نعم لا یجوز الإفطار للمسافر إلّا بعد الوصول إلی حدّ الترخّص فلو أفطر قبله عالماً بالحکم وجبت الکفّارة. | |||
[https://mesb.ir/m1-1040 ج۱، مسألة ۱۰۴۰]: یجوز السفر فی شهر رمضان اختیاراً ولو للفرار من الصوم ولکنّه مکروه، إلّا فی حجّ أو عمرة، أو غزو فی سبیل الله تعالی، أو مال یخاف تلفه، أو إنسان یخاف هلاکه. | [https://mesb.ir/m1-1040 ج۱، مسألة ۱۰۴۰]: یجوز السفر فی شهر رمضان اختیاراً ولو للفرار من الصوم ولکنّه مکروه، إلّا فی حجّ أو عمرة، أو غزو فی سبیل الله تعالی، أو مال یخاف تلفه، أو إنسان یخاف هلاکه. | ||
| خط ۳۸: | خط ۶۷: | ||
=== عروه الوثقی === | === عروه الوثقی === | ||
[https://mesb.ir/o2-2494 <nowiki>[ ۲۴۹۴ ] | [https://mesb.ir/o2-2494 <nowiki>[ ۲۴۹۴ ]</nowiki>] مسألة ۲۵: یجوز السفر فی شهر رمضان لا لعذر وحاجة، بل ولو کان للفرار من الصوم، لکنه مکروه <ref>(لکنه مکروه): إلا فی موارد یأتی بیانها فی المسألة الخامسة من شرائط وجوب الصوم.</ref>. | ||
قبل از [https://mesb.ir/o2-2502 مسألة ۲۵۰۲] | |||
فصل فی شرائط صحة الصوم | |||
[https://mesb.ir/o2-2510 <nowiki>[ ۲۵۱۰ ] | وهی أمور: .... | ||
الخامس: أن لا یکون مسافرا سفرا یوجب قصر الصلاة مع العلم بالحکم فی الصوم الواجب إلا فی ثلاثة مواضع: .... | |||
الثالث: صوم النذر <ref>(صوم النذر): أی فی الیوم المعین.</ref> المشترط فیه سفرا خاصة أو سفرا وحضرا دون النذر المطلق، بل الأقوی عدم جواز الصوم المندوب فی السفر أیضاً .... وکذا یصح الصوم من المسافر إذا سافر بعد الزوال، کما أنه یصح صومه إذا لم یقصر فی صلاته کناوی الإقامة عشرة أیام والمتردد ثلاثین یوما وکثیر السفر والعاصی بسفره وغیرهم ممن تقدم تفصیلا فی کتاب الصلاة. | |||
[https://mesb.ir/o2-2506 <nowiki>[ ۲۵۰۶ ]</nowiki>] مسألة ۱: إذا کان حاضرا فخرج إلی السفر فإن کان قبل الزوال وجب علیه الإفطار <ref>(وجب علیه الإفطار): علی الأحوط لزوما خصوصا إذا کان ناویا للسفر من اللیل.</ref>، وإن کان بعده وجب علیه البقاء <ref>(وجب علیه البقاء): علی الأحوط لزوما سیما إذا لم یکن ناویا للسفر من اللیل ویجتزئ به.</ref> علی صومه، وإذا کان مسافرا وحضر بلده أو بلدا یعزم علی الإقامة فیه عشرة أیام فإن کان قبل الزوال ولم یتناول المفطر وجب علیه الصوم<ref>(وجب علیه الصوم): علی الاحوط ویجتزئ به.</ref>، وإن کان بعده أو تناول فلا<ref>(وان کان بعده او تناول فلا): عدم الاجتزاء باکمال الصوم فی الصورة الاولی مبنی علی الاحتیاط.</ref> وإن استحب له الإمساک بقیة النهار، والظاهر أن المناط کون الشروع فی السفر قبل الزوال أو بعده لا الخروج عن حد الترخص، وکذا فی الرجوع المناط دخول البلد، لکن لا یترک الاحتیاط بالجمع إذا کان الشروع قبل الزوال والخروج عن حد الترخص بعده، وکذا فی العود إذا کان الوصول إلی حد الترخص قبل الزوال والدخول فی المنزل بعده. | |||
[https://mesb.ir/o2-2508 <nowiki>[ ۲۵۰۸ ]</nowiki>] مسألة ۳: إذا خرج إلی السفر فی شهر رمضان لا یجوز له الإفطار إلا بعد الوصول إلی حد الترخص، وقد مر سابقا وجوب الکفارة علیه إن أفطر قبله. | |||
[https://mesb.ir/o2-2509 <nowiki>[ ۲۵۰۹ ]</nowiki>] مسألة ۴: یجوز السفر اختیارا فی شهر رمضان، بل ولو کان للفرار من الصوم کما مر، وأما غیره من الواجب المعین فالأقوی عدم جوازه <ref>(فالأقوی عدم جوازه): إذا کان واجبا بإیجار ونحوه وکذا الثالث من أیام الاعتکاف، والأظهر جوازه فیما کان واجبا بالنذر وفی إلحاق الیمین والعهد به إشکال، ومنه یظهر الحال فی وجوب قصد الإقامة.</ref> إلا مع الضرورة کما أنه لو کان مسافرا وجب علیه الإقامة لإتیانه مع الإمکان. | |||
[https://mesb.ir/o2-2510 <nowiki>[ ۲۵۱۰ ]</nowiki>] مسألة ۵: الظاهر کراهة السفر فی شهر رمضان قبل أن یمضی ثلاثة وعشرون یوما <ref>(قبل أن یمضی ثلاثة وعشرون یوما): هذا التحدید لم یثبت بدلیل معتبر.</ref> إلا فی حج أو عمرة أو مال یخاف تلفه أو أخ یخاف هلاکه. | |||
[[رده:بحث روزه]] | [[رده:بحث روزه]] | ||
[[رده:احکام مسافر]] | [[رده:احکام مسافر]] | ||
{{بحث روزه}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۴
رفتن به سفر در ماه رمضان
طبق نظر آیت الله سیستانی:
مسافرت در روزهایی که روزهگرفتن آن واجب است چند صورت دارد:
- مسافرت در ماه رمضان مکروه است، مگر برای عمره یا سفری که به منظور حفظ مال (در صورت ترس از تلفشدن آن) انجام شود.
- اگر کسی اجیر شده باشد که روز معینی را روزه بگیرد، نباید در آن روز مسافرت برود.
- اگر مکلف دو روز از اعتکاف را گذرانده باشد، نباید روز سوم مسافرت برود.
- اگر روزه روز معینی بهواسطۀ عهد یا قسم بر مکلف واجب شده باشد، بنابر احتیاط واجب نباید در آن روز مسافرت کند.
- اگر روزه روز معینی بهواسطۀ نذر بر مکلف واجب شده باشد، مسافرت در آن روز اشکالی ندارد.
مسافرت روزهدار قبل و بعد از ظهر
اگر روزهدار بعد از اذان ظهر به سفر برود، به احتیاط واجب باید روزۀ خود را تا پایان روز ادامه دهد و نیازی به قضای آن ندارد.
اما اگر پیش از ظهر به سفر برود، به احتیاط واجب نمیتواند روزۀ آن روز را ادامه دهد (مگر در موارد استثناء).
نکته: مسافر نباید پیش از رسیدن به حدّ ترخص، باطلکنندههای روزه را انجام دهد، و اگر عمداً این کار را انجام دهد، کفاره بر او واجب میشود.
همسو: نذر روزه در سفر • روزههای واجب • موارد وجوب کفاره • انجام مبطلات روزه (از روی ندانستن) •
استفتائات
منابع فقهی
توضیح المسائل
مسئله ۱۶۸۴. مسافرت در ماه رمضان اشکال ندارد، ولی برای فرار از روزه مسافرت مکروه است. و همچنین است مطلق سفر در ماه رمضان مگر اینکه برای حج یا عمره یا به جهت ضرورتی باشد.
مسئله ۱۶۸۵. اگر غیر روزه ماه رمضان روزه معین دیگری بر انسان واجب باشد، چنانچه به اجاره یا مانند آن واجب شده باشد، یا روز سوّم از روزهای اعتکاف باشد، نمیتواند در آن روز مسافرت کند، و اگر در سفر باشد چنانچه ممکن است باید قصد کند که ده روز در جایی بماند و آن روز را روزه بگیرد؛ ولی اگر روزه آن روز به نذر واجب شده باشد ظاهر آن است که سفر در آن روز جایز است و قصد اقامت واجب نیست، هرچند بهتر آن است که تا ناچار نشود مسافرت نکند و اگر در سفر است قصد اقامت نماید. ولی اگر به قسم یا عهد واجب شده باشد بنا بر احتیاط واجب مسافرت نرود و اگر در سفر بود قصد اقامت کند.
مسئله ۱۶۹۰. اگر روزهدار بعد از ظهر مسافرت نماید، باید بنا بر احتیاط لازم روزه خود را تمام کند، و در این صورت قضای آن لازم نیست، و اگر پیش از ظهر مسافرت کند، بنا بر احتیاط لازم نمیتواند آن روز را روزه بگیرد، خصوصاً اگر از شب نیت سفر داشته باشد. ولی در هر صورت نباید پیش از رسیدن به حدّ ترخّص چیزی را که روزه را باطل میکند انجام دهد، وگرنه کفاره بر او واجب میشود.
رساله جامع
ج۲، مسئله ۲۱۶. مسافرت در ماه رمضان اشکال ندارد؛ ولی مسافرت برای فرار از روزه، مکروه است؛ چه قبل از گذشتن بیست و سوّم ماه رمضان و چه بعد از آن باشد؛ بلکه بهطور کلّی سفر در ماه رمضان کراهت دارد، مگر اینکه برای حج یا عمره یا به سبب ضرورتی باشد.
ج۲، مسئله ۲۱۷. اگر غیر روزۀ ماه رمضان، روزۀ معیّن دیگری بر انسان واجب باشد، چنانچه با اجاره یا مانند آن واجب شده باشد یا روز سوّم از روزهای اعتکاف باشد، نمیتواند در آن روز مسافرت کند و اگر در سفر باشد، چنانچه ممکن است باید قصد کند که ده روز در جایی بماند و آن روز را روزه بگیرد و حکم روزۀ مستحبّی که با نذر بر فرد واجب شده، در مبحث «احکام روزۀ مستحبّی» ذکر میشود.
ج۲، مسئله ۲۲۱. اگر روزهدار بعد از اذان ظهر مسافرت نماید، بنابر احتیاط واجب، باید روزۀ خود را تمام کند، خصوصاً اگر از شب نیّت سفر نداشته باشد و در صورتی که به این احتیاط واجب عمل کرده و روزه را تمام کند، قضای آن لازم نیست.
ج۲، مسئله ۲۲۲. اگر روزهدار قبل از اذان ظهر مسافرت کند، بنابر احتیاط واجب نمیتواند آن روز را روزه بگیرد، خصوصاً اگر از شب نیّت سفر داشته باشد؛
البتّه نباید پیش از رسیدن به حدّ ترخّص، عمداً عملی که روزه را باطل میکند انجام دهد، وگرنه با توضیحی که در مسألۀ «۱۵۶» ذکر شد، کفّاره بر او واجب میشود.
ج۲، مسئله ۲۲۶. ملاک در شروع سفر قبل از اذان ظهر یا بعد از اذان ظهر، «خارج شدن از خود شهر است، نه حدّ ترخّص آن».
بنابراین، کسی که قبل از اذان ظهر از وطن خویش خارج شده، ولی بعد از اذان ظهر از حدّ ترخّص وطن خارج میشود، در مورد روزه حکم مسافری را دارد که قبل از ظهر مسافرت رفته است.
همچنین، در برگشت به وطن نیز، ملاک، رسیدن به «خود شهر» است. بنابراین، اگر فرد، قبل از اذان ظهر به نزدیکی وطنش برسد به گونهای که خانههای آخر شهر دیده شود، ولی بعد از اذان ظهر وارد شهرش گردد، در مورد روزه حکم مسافری را دارد که بعد از اذان ظهر به وطن رسیده است.
ج۲، مسئله ۲۶۱. اگر شخص روزهدار پس از مغرب بدون آنکه در شهر خود افطار کند، با هواپیما به سمت غرب مسافرت کند و به جایی برسد که هنوز خورشید غروب نکرده، واجب نیست تا مغرب در مکان جدید امساک کند، هرچند احتیاط مستحب امساک است.
ج۲، مسئله ۲۶۲. اگر فرد روزهدار در ماه رمضان پس از زوال خورشید (اذان ظهر)، از شهر خود سفر کند و به شهری برسد که در آن، هنوز وقت زوال نشده، بنابر احتیاط واجب باید روزۀ آن روز را تمام کند و در این صورت قضا بر او واجب نیست.
المسائل المنتخبه
مسألة ۴۶۷: یعتبر فی جواز الإفطار للمسافر أن یتجاوز حدّ الترخّص الذی یعتبر فی قصر الصلاة، وقد مرّ بیانه فی الصفحة (۱۹۳).
مسألة ۴۶۸: یجوز بل یجب علی الأحوط إتمام الصوم علی من سافر بعد الزوال ویجتزئ به، وأمّا من سافر قبل الزوال جاز له الإفطار بل وجب علی الأحوط لزوماً خصوصاً إذا کان ناویاً للسفر من اللیل، فیجوز له الإفطار بعد التجاوز عن حدّ الترخّص، وعلیه قضاؤه.
مسألة ۴۷۱: یجوز السفر فی شهر رمضان ولو من غیر ضرورة، ولا بُدَّ من الإفطار فیه، وأمّا فی غیره من الواجب المعین فلا یجوز السفر إذا کان واجباً بإیجار ونحوه، وکذا الثالث من أیام الاعتکاف. ویجوز السفر فیما کان واجباً بالنذر، وفی إلحاق الیمین والعهد به إشکال، فالأحوط لزوماً عدم السفر فیهما.
منهاج الصالحین
ج۱، مسألة ۱۰۳۸: إذا سافر قبل الزوال جاز له الإفطار بل وجب علی الأحوط لزوماً خصوصاً إذا کان ناویاً للسفر من اللیل، وإن کان السفر بعده جاز له إتمام الصیام بل وجب علی الأحوط لزوماً ولا سیما إذا لم یکن ناویاً للسفر من اللیل ....
ج۱، مسألة ۱۰۳۹: المناط فی الشروع فی السفر قبل الزوال وبعده - وکذا فی الرجوع منه - هو البلد لا حدّ الترخّص، نعم لا یجوز الإفطار للمسافر إلّا بعد الوصول إلی حدّ الترخّص فلو أفطر قبله عالماً بالحکم وجبت الکفّارة.
ج۱، مسألة ۱۰۴۰: یجوز السفر فی شهر رمضان اختیاراً ولو للفرار من الصوم ولکنّه مکروه، إلّا فی حجّ أو عمرة، أو غزو فی سبیل الله تعالی، أو مال یخاف تلفه، أو إنسان یخاف هلاکه.
وإذا کان علی المکلّف صوم واجب معین لم یجز له السفر إذا کان واجباً بإیجار ونحوه، وکذا الثالث من أیام الاعتکاف، ویجوز فیما إذا کان واجباً بالنذر، وفی إلحاق الیمین والعهد به إشکال فلا یترک مراعاة الاحتیاط فی ذلک.
عروه الوثقی
[ ۲۴۹۴ ] مسألة ۲۵: یجوز السفر فی شهر رمضان لا لعذر وحاجة، بل ولو کان للفرار من الصوم، لکنه مکروه [۱].
قبل از مسألة ۲۵۰۲
فصل فی شرائط صحة الصوم
وهی أمور: ....
الخامس: أن لا یکون مسافرا سفرا یوجب قصر الصلاة مع العلم بالحکم فی الصوم الواجب إلا فی ثلاثة مواضع: ....
الثالث: صوم النذر [۲] المشترط فیه سفرا خاصة أو سفرا وحضرا دون النذر المطلق، بل الأقوی عدم جواز الصوم المندوب فی السفر أیضاً .... وکذا یصح الصوم من المسافر إذا سافر بعد الزوال، کما أنه یصح صومه إذا لم یقصر فی صلاته کناوی الإقامة عشرة أیام والمتردد ثلاثین یوما وکثیر السفر والعاصی بسفره وغیرهم ممن تقدم تفصیلا فی کتاب الصلاة.
[ ۲۵۰۶ ] مسألة ۱: إذا کان حاضرا فخرج إلی السفر فإن کان قبل الزوال وجب علیه الإفطار [۳]، وإن کان بعده وجب علیه البقاء [۴] علی صومه، وإذا کان مسافرا وحضر بلده أو بلدا یعزم علی الإقامة فیه عشرة أیام فإن کان قبل الزوال ولم یتناول المفطر وجب علیه الصوم[۵]، وإن کان بعده أو تناول فلا[۶] وإن استحب له الإمساک بقیة النهار، والظاهر أن المناط کون الشروع فی السفر قبل الزوال أو بعده لا الخروج عن حد الترخص، وکذا فی الرجوع المناط دخول البلد، لکن لا یترک الاحتیاط بالجمع إذا کان الشروع قبل الزوال والخروج عن حد الترخص بعده، وکذا فی العود إذا کان الوصول إلی حد الترخص قبل الزوال والدخول فی المنزل بعده.
[ ۲۵۰۸ ] مسألة ۳: إذا خرج إلی السفر فی شهر رمضان لا یجوز له الإفطار إلا بعد الوصول إلی حد الترخص، وقد مر سابقا وجوب الکفارة علیه إن أفطر قبله.
[ ۲۵۰۹ ] مسألة ۴: یجوز السفر اختیارا فی شهر رمضان، بل ولو کان للفرار من الصوم کما مر، وأما غیره من الواجب المعین فالأقوی عدم جوازه [۷] إلا مع الضرورة کما أنه لو کان مسافرا وجب علیه الإقامة لإتیانه مع الإمکان.
[ ۲۵۱۰ ] مسألة ۵: الظاهر کراهة السفر فی شهر رمضان قبل أن یمضی ثلاثة وعشرون یوما [۸] إلا فی حج أو عمرة أو مال یخاف تلفه أو أخ یخاف هلاکه.
- ↑ (لکنه مکروه): إلا فی موارد یأتی بیانها فی المسألة الخامسة من شرائط وجوب الصوم.
- ↑ (صوم النذر): أی فی الیوم المعین.
- ↑ (وجب علیه الإفطار): علی الأحوط لزوما خصوصا إذا کان ناویا للسفر من اللیل.
- ↑ (وجب علیه البقاء): علی الأحوط لزوما سیما إذا لم یکن ناویا للسفر من اللیل ویجتزئ به.
- ↑ (وجب علیه الصوم): علی الاحوط ویجتزئ به.
- ↑ (وان کان بعده او تناول فلا): عدم الاجتزاء باکمال الصوم فی الصورة الاولی مبنی علی الاحتیاط.
- ↑ (فالأقوی عدم جوازه): إذا کان واجبا بإیجار ونحوه وکذا الثالث من أیام الاعتکاف، والأظهر جوازه فیما کان واجبا بالنذر وفی إلحاق الیمین والعهد به إشکال، ومنه یظهر الحال فی وجوب قصد الإقامة.
- ↑ (قبل أن یمضی ثلاثة وعشرون یوما): هذا التحدید لم یثبت بدلیل معتبر.